Dagelijks multivitamine slikken: kan het veroudering vertragen?

Nieuwe grote studie laat opvallend effect zien op biologische leeftijd

Veel mensen slikken dagelijks een multivitamine. Vaak om “gezond bezig te zijn”, tekorten aan te vullen of extra energie te ondersteunen. Maar kan een simpele multivitamine ook helpen om langzamer ouder te worden? Een grote wetenschappelijke studie uit de Verenigde Staten suggereert van wel.

Onderzoekers van Mass General Brigham en andere Amerikaanse onderzoekscentra ontdekten dat dagelijks gebruik van een multivitamine mogelijk het biologische verouderingsproces vertraagt. De onderzoekers zagen bij deelnemers gemiddeld ongeveer vier maanden minder biologische veroudering over een periode van twee jaar.

Dat klinkt misschien klein, maar wetenschappers noemen de resultaten belangrijk. Vooral omdat het gaat om een eenvoudige, relatief goedkope en toegankelijke interventie die miljoenen mensen dagelijks kunnen toepassen.

Wat is biologische leeftijd?

De meeste mensen kijken naar hun kalenderleeftijd: hoeveel jaar je leeft sinds je geboorte. Dat heet chronologische leeftijd.

Maar je lichaam kan biologisch gezien sneller of juist langzamer verouderen dan je echte leeftijd.

Biologische leeftijd kijkt naar:

• De gezondheid van je cellen
• Schade aan DNA
• Ontstekingen in het lichaam
• Hormonale balans
• Stressbelasting
• Oxidatieve schade
• Algemene lichamelijke slijtage.

Iemand van 45 jaar kan biologisch bijvoorbeeld 38 of juist 55 jaar oud zijn.

Een hogere biologische leeftijd wordt in studies gekoppeld aan een groter risico op:

• Hart- en vaatziekten
• Diabetes type 2
• Dementie
• Kanker
• Chronische ontstekingen
• Vroegtijdige sterfte.

Lees ook: Jouw biologische leeftijd verbeteren gaat sneller dan gedacht!

Hoe onderzochten wetenschappers dit?

De onderzoekers gebruikten gegevens uit de grote COSMOS-studie (COcoa Supplement and Multivitamin Outcomes Study). Dit is een van de grootste klinische onderzoeken naar multivitaminen en gezondheid.

Duizenden volwassenen deden mee aan deze gerandomiseerde placebo-gecontroleerde studie. Dat betekent dat sommige deelnemers dagelijks een multivitamine kregen en anderen een placebo.

Vervolgens onderzochten wetenschappers veranderingen in de biologische leeftijd van deelnemers met behulp van zogenaamde “epigenetische klokken”.

Wat zijn epigenetische klokken?

Epigenetische klokken meten kleine chemische veranderingen op het DNA. Deze veranderingen laten zien hoe snel het lichaam biologisch veroudert. Wetenschappers gebruiken deze techniek steeds vaker omdat het een beter beeld geeft van gezondheid dan alleen leeftijd in jaren.

De wetenschappelijke onderzoekers zagen dat mensen die dagelijks een multivitamine gebruikten:

• Langzamer biologisch verouderden;
• Minder snelle celveroudering lieten zien;
• Positieve veranderingen hadden op meerdere biologische markers.

Het effect was het sterkst bij mensen die aan het begin van de studie al biologisch sneller verouderden dan gemiddeld.

Waarom kunnen multivitaminen helpen?

Het lichaam heeft dagelijks vitamines, mineralen en antioxidanten nodig voor belangrijke processen zoals:

• Energieproductie
• Afweer
• DNA-herstel
• Hormoonbalans
• Hersengezondheid
• Celbescherming.

Zelfs kleine tekorten kunnen op lange termijn invloed hebben op gezondheid en veroudering. Veel mensen halen niet dagelijks alle aanbevolen voedingsstoffen uit voeding alleen. Dat geldt vooral voor:

• Mensen met stress
• Ouderen
• Vegetariërs of veganisten
• Mensen met darmproblemen
• Mensen met chronische aandoeningen
• Mensen die weinig gevarieerd eten

Een multivitamine kan helpen om kleine tekorten aan te vullen.

Lees ook: Dagelijkse multivitamine verbetert geheugen en vertraagt cognitieve veroudering.

Betekent dit dat multivitaminen een wondermiddel zijn?

Nee. Een multivitamine vervangt nooit een gezonde leefstijl.

De belangrijkste basis voor gezond ouder worden blijft:

• Gezonde voeding
• Regelmatige beweging
• Goede slaap
• Stressreductie
• Niet roken
• Beperkt / geen alcoholgebruik
• Sociale verbinding
• Gezond gewicht.

Een supplement werkt het beste als aanvulling op een gezonde leefstijl; niet als vervanging daarvan.

Lees ook: Vrouwen verouderen sneller tijdens deze levensfasen.

Welke voedingsstoffen zijn belangrijk voor gezond ouder worden?

Verschillende vitamines en mineralen spelen een belangrijke rol bij celgezondheid en veroudering.

Vitamine D

Belangrijk voor:

• Immuunsysteem
• Botten
• Hormonen
• Ontstekingsremming.

Lees ook: Waarom hebben 50+ vrouwen extra vitamine D nodig?

B-vitamines

Ondersteunen:

• Energie
• Hersenen
• Zenuwstelsel
• DNA-herstel.

Lees ook: B-vitamines: Waarom belangrijk voor jouw gezondheid?

Magnesium

Speelt een rol bij:

• Stressregulatie
• Spieren
• Slaap
• Hartgezondheid.

Lees ook: Magnesium: De verschillende soorten en hun toepassingen.

Zink

Belangrijk voor:

• Afweer
• Hormonen
• Huid
• Wondgenezing.

Selenium

Werkt als antioxidant en ondersteunt schildklierfunctie.

Vitamine C en E

Beschermen cellen tegen oxidatieve stress.

Lees ook: Multivitamines blijken goed te zijn voor je geheugen en hart.

Wat zeggen andere wetenschappelijke onderzoeken?

De COSMOS-studie staat niet op zichzelf.

Eerdere wetenschappelijke onderzoeken lieten ook mogelijke voordelen zien van dagelijkse multivitaminen, waaronder:

• Ondersteuning van cognitieve functies
• Mogelijk lager risico op cognitieve achteruitgang
• Mogelijk effect op kankerpreventie bij bepaalde groepen
• Verbetering van micronutriëntenstatus.

Tegelijkertijd zijn wetenschappers voorzichtig. Niet alle studies laten even sterke effecten zien. Meer langetermijnonderzoek is nodig.

Lees ook: Welke voedingsstoffen heb je extra nodig als je ouder wordt?

Zijn multivitaminen veilig?

Voor de meeste gezonde volwassenen zijn standaard multivitaminen veilig wanneer ze volgens de aanbevolen dosering worden gebruikt. Toch zijn er aandachtspunten.

Te hoge doseringen van bepaalde vitamines of mineralen kunnen schadelijk zijn. Bijvoorbeeld:

• Vitamine A
• IJzer
• Selenium
• Vitamine B6

Meer is dus niet altijd beter. Mensen die medicijnen gebruiken of aandoeningen hebben, doen er verstandig aan om supplementen met een arts of specialist te bespreken.

Waar moet je op letten bij een goede multivitamine?

Niet elke multivitamine heeft dezelfde kwaliteit.

Let bij voorkeur op:

• Goede opneembare vormen
• Geen extreem hoge doseringen
• Onafhankelijke kwaliteitscontrole
• Transparante ingrediëntenlijst
• Voldoende actieve B-vitamines
• Aanwezigheid van vitamine D, magnesium en zink.

Kies liever voor kwaliteit dan voor “mega doseringen”.

Lees ook: 21 Anti-aging supplementen: Voordelen, bijwerkingen en hoe te gebruiken.

Wat betekent dit voor vrouwen?

Vrouwen hebben in verschillende levensfasen extra behoefte aan bepaalde voedingsstoffen.

Denk aan:

• Menstruatie
• Zwangerschap
• Borstvoeding
• Perimenopauze
• Menopauze

Tekorten aan bijvoorbeeld ijzer, vitamine D, magnesium en B12 komen relatief vaak voor.

Een goede multivitamine kan daarom onderdeel zijn van preventieve gezondheidszorg voor vrouwen; mits afgestemd op persoonlijke behoeften.

Lees ook: Hoeveel vitaminen moet je als vrouw dagelijks innemen?

De visie van SHE Health Clinics

Bij SHE Health Clinics geloven we in preventieve, integrale en evidence-based gezondheidszorg voor vrouwen.

Voeding, leefstijl, hormonen, slaap, stress en micronutriënten spelen allemaal een rol in gezond ouder worden.

Een multivitamine is geen magische oplossing, maar kan voor sommige vrouwen wel een waardevolle aanvulling zijn binnen een bredere gezondheidsstrategie.

Persoonlijke begeleiding blijft belangrijk. Niet ieder lichaam heeft dezelfde behoeften.

Conclusie

De nieuwe COSMOS-studie laat zien dat een dagelijkse multivitamine mogelijk kan bijdragen aan langzamere biologische veroudering. De effecten lijken vooral relevant voor mensen die biologisch sneller verouderen of mogelijk voedingsstoffentekorten hebben.

Hoewel een multivitamine geen vervanging is voor een gezonde leefstijl, kan het mogelijk wel een eenvoudige en toegankelijke aanvulling zijn op gezond ouder worden.

Wetenschappers verwachten de komende jaren meer onderzoek naar biologische leeftijd, voeding en longevity.

Veel gestelde vragen over multivitamine (FAQ)

Helpt een multivitamine echt tegen veroudering?

Een multivitamine stopt veroudering niet. Wel laat nieuw onderzoek zien dat dagelijkse suppletie mogelijk de biologische veroudering iets kan vertragen.

Wat is biologische leeftijd?

Biologische leeftijd kijkt naar hoe gezond en “oud” jouw lichaam werkelijk is op celniveau, los van jouw kalenderleeftijd.

Hoeveel scheelde het in de studie?

De onderzoekers zagen gemiddeld ongeveer vier maanden minder biologische veroudering over een periode van twee jaar.

Voor wie lijkt het effect het grootst?

Vooral mensen die biologisch sneller verouderden aan het begin van de studie leken het meeste voordeel te hebben.

Kan ik beter losse supplementen nemen?

Dat hangt af van persoonlijke behoeften en eventuele tekorten. Soms is een losse aanvulling beter, bijvoorbeeld bij vitamine D- of ijzertekort.

Zijn multivitaminen veilig?

Voor de meeste gezonde volwassenen wel, mits gebruikt volgens de aanbevolen dosering.

Wat is belangrijker: voeding of supplementen?

Voeding blijft altijd de basis. Supplementen zijn bedoeld als aanvulling, niet als vervanging van gezonde voeding.

Kunnen vrouwen extra baat hebben bij een multivitamine?

Ja, vrouwen hebben in bepaalde levensfasen een verhoogde behoefte aan specifieke vitamines en mineralen.

Wat zijn epigenetische klokken?

Dat zijn wetenschappelijke methodes die veranderingen op DNA meten om biologische veroudering te beoordelen.

Moet iedereen dagelijks een multivitamine nemen?

Niet per se. De behoefte verschilt per persoon, leefstijl, voeding en gezondheidssituatie.

Lees hier meer over gezond ouder worden:

• Biologische klok van vrouwen: wat zijn de gevolgen?
• Welke voedingsmiddelen versnellen het verouderingsproces?
• Osteoporose: welke vitaminen en mineralen kunnen het helpen voorkomen?
• Dieet en levensstijl kunnen biologische leeftijd met 11 jaar verlagen.
• Vitamine D tijdens en na de overgang.
• Waarom is het zo belangrijk om genoeg vitamine D en magnesium binnen te krijgen?
• MCT C8 olie en Omega-3: gezonde voeding voor jouw hersenen.
• Wat gebeurt er allemaal met je vagina naarmate je ouder wordt?
• Vitamine K2: belangrijk voor gezondheid, doch vaak komen we tekort!
• Overgang en leefstijl: wat kun je als vrouw zelf doen voor een gezonde toekomst?
• Waarom te veel linolzuur mogelijk schadelijk is voor jouw gezondheid.
• Zijn voedingssupplementen wel nodig?
• Hoe herken je een vitamine B12 tekort?
• Omega 3-vetzuren helpen denkvermogen als je ouder wordt.
• Supplementen bij auto-immuunstoornissen: Wat werkt echt?
• Wat zijn de belangrijkste gezondheidstips voor vrouwen?
• De connectie tussen je brein en lichaam: hoe stress en emoties jouw gezondheid beïnvloeden.
• Berberine: Gezonde voordelen voor vrouwen.
• 2000 dagelijkse stappen verlaagt risico op hartfalen bij oudere vrouwen blijkt uit studie.
• De toekomst van vrouwelijke vitaliteit: wetenschap herschrijft hoe vrouwen gezond ouder worden.

Auteur: Redactie

Bronnen: SHE Health Clinics, ACJN, Mass General Brigham, MGB, COSMOS Trial, PubMed

Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve en educatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies, diagnose of behandeling van een arts of andere zorgprofessional. Hoewel dit artikel zorgvuldig is samengesteld op basis van wetenschappelijke studies en beschikbare bronnen, kunnen onderzoeksresultaten veranderen door nieuwe inzichten. Niet iedere studie laat dezelfde resultaten zien en effecten van supplementen kunnen per persoon verschillen.

Voedingssupplementen, waaronder multivitaminen, zijn geen vervanging voor een gezonde en gevarieerde voeding, voldoende beweging, slaap en een gezonde leefstijl. Gebruik supplementen altijd volgens de aanbevolen dosering. Overmatig gebruik van bepaalde vitamines en mineralen kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Mensen die zwanger zijn, borstvoeding geven, medicijnen gebruiken of een medische aandoening hebben, wordt aangeraden eerst een arts of gekwalificeerde zorgprofessional te raadplegen voordat zij starten met supplementen. SHE Health Clinics geeft geen garantie over individuele gezondheidsresultaten op basis van de informatie in dit artikel.

Bij acute klachten of medische vragen neem altijd contact op met een arts of medisch specialist.