De 16 belangrijkste menstruatieklachten op een rij

Veel vrouwen hebben klachten tijdens hun menstruatie (ongesteldheid). Dat kan variëren van lichte buikpijn tot extreme vermoeidheid, migraine of hevig bloedverlies. Toch worden menstruatieklachten nog te vaak “normaal” genoemd, terwijl sommige klachten kunnen wijzen op een onderliggende aandoening.

Bij SHE Health Clinics kijken we niet alleen naar de menstruatie zelf, maar naar het hele lichaam: hormonen, leefstijl, voeding, stress, darmgezondheid, slaap, ontstekingen en eventuele aandoeningen zoals PMS, endometriose, PMDD of PCOS.

In dit artikel lees je:

• Welke menstruatieklachten vaak voorkomen
• Wat meestal normaal is
• Wanneer klachten een alarmsignaal kunnen zijn
• Wanneer het verstandig is om medische hulp te zoeken.

1. Buikpijn en menstruatiekrampen

Veel vrouwen hebben krampen in de onderbuik tijdens hun menstruatie. Dit komt doordat de baarmoeder samentrekt om het baarmoederslijmvlies af te stoten.

Lichte tot matige pijn komt vaak voor. Maar:

• Hevige pijn
• Flauwvallen
• Misselijkheid
• Of niet kunnen functioneren

zijn niet normaal.

Mogelijke oorzaken van ernstige menstruatiepijn:

• Endometriose
• Bijwerking van anticonceptie
• Adenomyose
• Vleesbomen
• Bekkenontstekingen
• Verklevingen
• Hormonale disbalans.

Lees ook: Adenomyose: Wat is het en hoe kan het behandeld worden?

2. Hevig bloedverlies

Moet je elk uur maandverband of tampons vervangen? Of verlies je grote stolsels? Dan kan sprake zijn van hevig menstrueel bloedverlies (HMB).

Signalen:

• Doorlekken
• Bloedarmoede
• Extreme vermoeidheid
• Duizeligheid
• Hartkloppingen.

Mogelijke oorzaken:

• Hormonale ontregeling
• Vleesbomen (myomen)
• Adenomyose
• Stollingsproblemen
• Baarmoederpoliepen
• Gynaecologische kanker
• Schildklierproblemen
• Perimenopauze.

Lees ook: Welke vrouwen hebben risico op vleesbomen?

3. Extreme vermoeidheid

Veel vrouwen voelen zich moe tijdens hun menstruatie. Maar extreme uitputting kan wijzen op:

• IJzertekort
• Bloedarmoede
• Chronische ontsteking
• Hormonale disbalans
• Slaaptekort
• Stress
• Endometriose.

Sommige vrouwen voelen zich rondom de menstruatie alsof ze “griep” hebben. Dat verdient aandacht.

Lees ook: Altijd moe? 14 oorzaken van vermoeidheid (en wat je eraan kunt doen).

4. Hoofdpijn of migraine

Hormoonschommelingen kunnen migraine uitlokken. Vooral de daling van oestrogeen vlak voor de menstruatie speelt hierbij een rol.

Klachten zijn veelal:

• Bonzende hoofdpijn
• Misselijkheid
• Overgevoeligheid voor licht
• Aura’s
• Duizeligheid.

Hormonale migraine komt veel vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Lees ook: Hormonale migraine: wat kun je er tegen doen?

5. Stemmingswisselingen

Huilbuien, prikkelbaarheid of somberheid kunnen rond de menstruatie optreden. Bij sommige vrouwen zijn de klachten ernstiger, zoals bij:

• PMS (PreMenstrueel Syndroom)
• PMDD (PreMenstrual Dysphoric Disorder)

PMS en PMDD zijn geen “losse stemmingsproblemen”, maar cyclus-gedreven hormonale neuro-endocriene syndromen. Ze verklaren een groot deel van:

• Stemmingswisselingen
• Prikkelbaarheid
• Somberheid
• Angst
• Vermoeidheid
• Cognitieve klachten.

Klachten kunnen invloed hebben op:

• Relaties
• Werk
• Slaap
• Energie
• Mentale gezondheid.

Lees ook: Wat zijn de verschillen tussen PMS en PMDD?

6. Opgeblazen gevoel

Veel vrouwen houden vocht vast tijdens hun cyclus. Hierdoor kun je:

• Een opgeblazen buik krijgen
• Zwaarder voelen
• Strakkere kleding en/of schoeisel ervaren.

Dit hangt samen met hormonale veranderingen en ontstekingsreacties.

7. Rugpijn

Menstruatiepijn straalt vaak uit naar:

• Onderrug
• Heupen
• Benen
• Bekken.

Ernstige rugpijn tijdens de menstruatie kan ook passen bij endometriose of adenomyose.

Lees ook: De 30 meest gestelde vragen over endometriose beantwoord.

8. Misselijkheid en darmklachten

Sommige vrouwen krijgen:

• Diarree
• Misselijkheid
• Darmkrampen
• Verstopping (obstipatie)
• Buikklachten tijdens de menstruatie.

Hormoonachtige stoffen (prostaglandinen) spelen hierbij een rol.

Ernstige darmklachten kunnen soms wijzen op:

• Endometriose in de darmen
• Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)
• Ziekte van Crohn
• Colitis Ulcerosa
• Ontstekingen
• Andere darmproblemen.

Lees ook: Voordelen van Probiotica bij Prikkelbare Darmsyndroom (PDS).

9. Pijn bij seks

Pijn tijdens of rondom de menstruatie én pijn bij seks kunnen signalen zijn van:

• Endometriose
• Bekkenbodemproblemen
• Ontstekingen
• Vaginale droogheid
• Gynaecologische kanker
• Hormonale disbalans.

Pijn bij seks hoort niet “erbij” en dient medisch te worden onderzocht.

Lees ook: Wel of niet vrijen tijdens je menstruatie?

10. Duizeligheid of flauwtes

Flauwtes of duizeligheid tijdens de menstruatie kunnen ontstaan door:

• Bloedarmoede
• Lage bloeddruk
• Hevig bloedverlies
• POTS
• Pijnreacties
• Uuitdroging
• Schommelingen in bloedsuiker.

Soms spelen ook ondervoeding, darmproblemen, tekort aan vitamines/mineralen of chronische ontstekingen mee.

11. Acne of huidproblemen

Hormoonschommelingen kunnen invloed hebben op:

• Talgproductie
• Huidontstekingen
• Laaggradige ontstekingen
• Acne.

Vooral kaaklijn-acne rondom de menstruatie kan passen bij hormonale disbalans of PCOS.

Lees ook: Wat veroorzaakt acne bij vrouwen?

12. Pijnlijke borsten

Gevoelige of gespannen borsten komen vaak voor vóór de menstruatie.

Echter;

• harde knobbels
• asymmetrie
• vocht uit de tepel
• of aanhoudende pijn

moeten altijd medisch onderzocht worden!

Lees ook: Hoe onderzoek je jouw borsten op verdachte plekjes en knobbeltjes?

13. Baarmoederpoliepen

Baarmoederpoliepen kunnen direct leiden tot:

• Tussentijds bloedverlies (spotting)
• Hevige menstruaties
• Onregelmatige cyclus
• Postcoïtale bloeding.

Lees ook: Wat zijn baarmoederpoliepen?

14. Ovariumcysten (eierstokcysten)

Eierstokcysten (medische term ovariumcysten of ovariële cysten) komen relatief vaak voor bij vrouwen, vooral tijdens de vruchtbare levensfase en kunnen diverse menstruatieklachten veroorzaken, waaronder:

• Onregelmatige menstruaties
• Heviger bloedverlies
• Uitblijvende menstruatie
• Buik- of bekkenpijn
• Pijn tijdens de eisprong
• Pijn bij seks
• Een opgeblazen gevoel
• Drukgevoel in de onderbuik
• Rugpijn
• Vruchtbaarheidsproblemen.

Sommige vrouwen hebben helemaal geen klachten en niet elke cyste is gevaarlijk. Veel cysten zijn klein, hormonaal en verdwijnen vanzelf. Bijvoorbeeld: folliculaire cysten en corpus luteum cysten. Deze hangen samen met de normale menstruatiecyclus.

Wanneer kunnen cysten problematisch zijn? Klachten of risico’s nemen toe bij:

• Grotere cysten
• Snel groeiende cysten
• Bloedingen in een cyste
• Torsie (draaiing van de eierstok)
• Endometriose-cysten (endometriomen)
• PCOS-gerelateerde cystevorming.

Zoek direct medische hulp bij:

• Plotselinge hevige buikpijn
• Misselijkheid en braken
• Koorts
• Flauwvallen
• Een harde of opgezette buik
• Acute pijn aan één zijde.

Dit kan namelijk wijzen op een gescheurde cyste, een bloeding of ovariumtorsie (gedraaide eierstok).

Lees ook: Wat zijn eierstokcysten?

15. Gynaecologische kanker

Menstruatieklachten zelf worden meestal niet veroorzaakt door kanker, maar: abnormaal bloedverlies kan wél een symptoom zijn van:

• Endometriumcarcinoom (baarmoederslijmvlieskanker/endometriumkanker)
• Cervixcarcinoom (baarmoederhalskanker)
• Uteruscarcinoom (baarmoederkanker)
• Ovariumtumoren (indirect via hormonale effecten).

Vaak zijn de klachten gekoppeld aan specifieke symptomen, zoals:

• Postmenopauzaal bloedverlies
• Intermenstrueel bloedverlies
• Contactbloedingen
• Onverklaarde cyclusverandering op latere leeftijd.

Lees ook: Vrouwen met BRCA1 en BRCA2 mutaties hebben verhoogd risico baarmoederkanker.

16. Onregelmatige menstruatie

Een cyclus die steeds wisselt of langdurig uitblijft kan wijzen op:

• PCOS
• Schildklierproblemen
• Stress
• Ondergewicht
• Overtraining
• Perimenopauze
• Hormonale verstoringen
• Gynaecologische kanker.

Een gezonde cyclus geeft vaak belangrijke informatie over de algemene gezondheid van een vrouw.

Lees ook: Dít zijn de aan menstruatie gerelateerde aandoeningen.

Wanneer zijn menstruatieklachten niet normaal?

Zoek medische hulp bij:

• Hevige pijn
• Extreem bloedverlies
• Flauwvallen
• Pijn bij seks
• Bloedarmoede
• Ernstige vermoeidheid
• Migraine
• Vruchtbaarheidsproblemen
• Menstruatieklachten die jouw dagelijks leven beperken.

Veel vrouwen lopen jarenlang rond met aandoeningen zoals endometriose voordat de diagnose wordt gesteld.

Lees ook: Wat zijn de 7 symptomen van hevig menstrueel bloedverlies?

Waarom integrale vrouwenzorg belangrijk is

Menstruatieklachten staan vaak niet op zichzelf. Lichaam en geest werken als één geheel.

Bij SHE Health Clinics kijken we daarom breder naar:

• Hormonen
• Voeding
• Darmgezondheid
• Ontstekingen
• Stress
• Slaap
• Cardiovasculaire gezondheid
• Leefstijl
• Leefomgeving
• Werkomgeving
• Mentale gezondheid.

Zo ontstaat een completer beeld van de mogelijke oorzaak van klachten.

Lees ook: Welke onderzoeken kun je krijgen bij de gynaecoloog?

Veel gestelde vragen over menstruatieklachten (FAQ)

Is menstruatiepijn normaal?

Lichte menstruatiepijn komt vaak voor. Ernstige pijn waarbij je niet normaal kunt functioneren is niet normaal en verdient onderzoek.

Kan masturberen (soloseks) helpen tegen menstruatiepijn?

Ja, dat kan. De hormonen die vrijkomen bij masturberen en een orgasme kunnen pijnstillend werken.

Lees ook: Menstruatiepijn? ‘Mensturberen’ is volgens onderzoek dé oplossing!

Hoeveel bloedverlies is normaal tijdens de menstruatie?

Gemiddeld verliezen vrouwen ongeveer 30–80 ml bloed per menstruatie. Doorlekken, grote stolsels of elk uur verschonen kan wijzen op hevig bloedverlies.

Kan vermoeidheid door de menstruatie komen?

Ja. Hormonale veranderingen en bloedverlies kunnen vermoeidheid veroorzaken. Ernstige uitputting kan wijzen op bloedarmoede of een onderliggende aandoening.

Welke aandoeningen kunnen hevige menstruatieklachten veroorzaken?

Dat kan worden veroorzaakt door onder andere:

• Endometriose
• Adenomyose
• PreMenstrueel Syndroom (PMS)
• PCOS
• PMDD
• Vleesbomen
• Baarmoederpoliepen
• Schildklierproblemen
• Bloedarmoede
• Gynaecologische kanker
• Hormonale disbalans.

Lees ook: Abnormale menstruatie? Dan is er sprake van een menstruatiestoornis!

Wanneer moet ik naar een huisarts en/of gynaecoloog?

Als jouw menstruatieklachten:

• Erger worden,
• Jouw dagelijks leven beperken,
• Of gepaard gaan met hevige pijn, duizeligheid, flauwvallen of extreem bloedverlies.

Lees ook: Veel voorkomende gynaecologische aandoeningen: herken de signalen.

Kan voeding invloed hebben op menstruatieklachten?

Ja. Voeding, ontstekingen, darmgezondheid en bloedsuikerregulatie kunnen invloed hebben op hormonen en menstruatieklachten.

Kunnen darmklachten samenhangen met de menstruatie?

Ja. Veel vrouwen ervaren darmklachten rondom de menstruatie. Soms kan sprake zijn van endometriose in de darm of andere darmproblemen.

Lees ook: Wat zijn veel voorkomende menstruatieklachten?

Meer lezen?

• Waarom vrouwen met pijn vaak niet serieus genomen worden (en wat je eraan kunt doen).
• 15 oorzaken van bloedverlies tussen je menstruaties.
• Lezersvraag: ‘Wat kan mijn dochter (15) doen tegen haar menstruatiepijn?’
• Wat is de relatie tussen migraine en magnesiumtekort?
• Dít wil je weten over baarmoederfibromen.
• Wat zegt jouw menstruatiebloed over jouw gezondheid?
• Erna (34): “Het duurde ruim twee jaar voordat ik de diagnose adenomyose kreeg”.
• Wat te doen bij heftige menstruatiepijn (Dysmenorroe)?
• Lezersvraag: “Ik heb veel pijn als ik ongesteld ben. Heb ik endometriose?”.
• Hoe noodzakelijk is het om een uitstrijkje te laten afnemen?
• 12 praktische tips tegen menstruatiepijn.
• Vulvaire aandoeningen: welke 10 komen het meest voor?
• Niet ongesteld geworden? Dat kan komen door één van deze 11 oorzaken.
• Hoe blijf je met een gezonde leefstijl hormonaal in balans?
• Depressief of suïcidaal voor en tijdens ongesteldheid? Wellicht heb je PMDD?
• 33 ziektes die bij vrouwen moeilijk worden ontdekt.
• Spotting: Alles wat je moet weten.
• Genderongelijkheid in de spreekkamer: pas na 9 jaar kreeg Lisa een diagnose.
• 10 tips als je gaat hardlopen terwijl je ongesteld bent.
• Hoe goed en veilig zijn menstruatiecups?
• Wat zijn de 10 symptomen die bij vrouwen kunnen wijzen op kanker?
• Lisexcisie: Medische procedure, doeleinden en herstel.
• Doorbraak in onderzoek: eindelijk realistische menstruatie-modellen – wat betekent dit voor vrouwen?
• Hét verschil tussen hormonale, menstruele en normale migraine.
• “Leven met PMDD is een constante uitdaging”: Michelle (44) over 12 jaar vechten tegen Premenstrueel Dysforisch Syndroom.
• Anticonceptie: Wat zijn de meest gestelde vragen aan een gynaecoloog?
• Wanneer biedt hysterectomie (baarmoederverwijdering) uitkomst?

Auteur: Redactie SHE Health Clinics

Disclaimer: Dit artikel is bedoeld als algemene medische informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies of onderzoek. Klachten kunnen verschillende oorzaken hebben en vereisen soms aanvullend onderzoek door een arts of medisch specialist. Neem bij ernstige, aanhoudende of verergerende klachten altijd contact op met een arts of medisch professional.