Een Functionele Neurologische Stoornis (FNS), internationaal vaak Functional Neurological Disorder (FND) genoemd, is een aandoening waarbij het zenuwstelsel niet goed functioneert, terwijl er meestal geen beschadiging van de hersenen, het ruggenmerg of de zenuwen zichtbaar is op een MRI-scan of andere onderzoeken.
Bij FNS werken de “software” en de communicatie tussen hersenen en lichaam niet optimaal, terwijl de “hardware” meestal intact is. De klachten zijn echt en niet ingebeeld. Mensen met FNS hebben geen controle over hun symptomen. FNS komt relatief vaak voor en treft vooral vrouwen tussen 20 en 50 jaar.
In dit uitgebreide artikel lees je meer over de mogelijke oorzaken, kenmerken en gevolgen van Functionele Neurologische Stoornis (FNS). Daarnaast leggen we uit wat je zelf kunt doen om de klachten te verminderen.
Hoe vaak komt FNS voor?
Functionele Neurologische Stoornis (FNS) behoort tot de meest voorkomende neurologische aandoeningen. Naar schatting heeft 5-15% van de patiënten die een neuroloog bezoekt een vorm van FNS.
Vrouwen worden ongeveer twee tot drie keer vaker getroffen dan mannen. Mogelijk spelen hormonale factoren, stressgevoeligheid, trauma, auto-immuunziekten en verschillen in hersennetwerken hierbij een rol.
Symptomen van FNS
De klachten kunnen wisselen in ernst en soms van dag tot dag veranderen.
Bewegingsproblemen:
- Zwakte of verlamming
- Moeite met lopen
- Trillen
- Schokken of spasmen
- Problemen met coördinatie
- Evenwichtsproblemen
- Gevoelsstoornissen
- Tintelingen
- Doof gevoel
- Veranderd gevoel in armen of benen.
Functionele aanvallen (PNES):
Deze aanvallen lijken op epilepsie, maar ontstaan niet door epileptische activiteit in de hersenen.
Cognitieve klachten:
- Hersenmist (brain fog)
- Concentratieproblemen
- Vergeetachtigheid
- Overprikkeling.
Andere veelvoorkomende klachten:
- Vermoeidheid
- Duizeligheid
- Chronische pijn
- Hoofdpijn
- Slaapproblemen
- Spierspanning
- Maag- en darmklachten
- Angstklachten
- Somberheid.
Chronische pijn, fibromyalgie en prikkelbare darmklachten komen relatief vaak samen voor bij FNS.
Lees ook: Fibromyalgie bij vrouwen: wat zijn de symptomen en behandelingen?
Overzicht van de verschillende vormen van FNS
FNS kent verschillende subtypes. Sommige mensen hebben één subtype, terwijl anderen meerdere vormen tegelijk hebben.
| Subtype | Mogelijke klachten |
|---|---|
| Functionele bewegingsstoornis | Trillen, schokken, dystonie, spasmen, problemen met coördinatie |
| Functionele zwakte of verlamming | Verminderde kracht in arm of been, moeite met lopen |
| Functionele loopstoornis | Instabiel lopen, evenwichtsproblemen, vallen |
| Functionele tremor | Trillen van handen, armen of benen |
| Functionele dystonie | Afwijkende stand van hand, voet of nek |
| Functionele myoclonieën | Plotse schokbewegingen |
| Functionele aanvallen (PNES) | Aanvallen die lijken op epilepsie zonder epileptische activiteit |
| Functionele gevoelsstoornissen | Tintelingen, doof gevoel, veranderd gevoel |
| Functionele spraakstoornissen | Stotteren, zachte stem, moeite met spreken |
| Functionele slikstoornissen | Brokgevoel, moeite met slikken |
| Functionele visusstoornissen | Wazig zien, dubbelzien, tijdelijk gezichtsverlies |
| Functionele gehoorstoornissen | Verminderd gehoor zonder aantoonbare oorzaak |
| Functionele cognitieve stoornis | Hersenmist, vergeetachtigheid, concentratieproblemen |
| Functionele duizeligheid | Licht gevoel in het hoofd, instabiliteit |
| Functionele ademhalingsstoornissen | Benauwdheid, hyperventilatie |
| Functionele blaas- en darmklachten | Urgeklachten, obstipatie, prikkelbare darm |
| Chronische pijn bij FNS | Fibromyalgie-achtige klachten, spierpijn |
| Combinatievormen | Meerdere subtypes tegelijkertijd |
Mogelijke oorzaken van FNS
Er is meestal niet één oorzaak. FNS ontstaat waarschijnlijk door een combinatie van biologische, psychologische en sociale factoren.
1. Verstoorde communicatie tussen hersennetwerken
Onderzoek laat zien dat bepaalde hersengebieden die betrokken zijn bij beweging, aandacht, emoties en lichaamswaarneming anders samenwerken.
2. Langdurige stress
Chronische stress kan invloed hebben op het autonome zenuwstelsel en de stresshormonen. Hierdoor kan het lichaam langdurig in een “alarmstand” blijven staan.
3. Trauma of ingrijpende gebeurtenissen
Bij een deel van de FNS patiënten spelen:
- Verlies
- Misbruik
- Een ongeluk
- Een operatie
- Een infectie
- Zwangerschap of bevalling
- Langdurige overbelasting.
een rol.
Niet iedereen met FNS heeft echter trauma’s doorgemaakt.
Lees ook: Verkrachting: welke ziektes en aandoeningen kan het veroorzaken?
4. Andere lichamelijke aandoeningen
FNS komt vaker voor bij mensen met:
- Migraine
- Fibromyalgie
- POTS
- ADHD
- Long COVID
- Prikkelbare darm syndroom (PDS)
- Auto-immuunziekten
- Chronische pijnsyndromen.
Waarom komt FNS vaker voor bij vrouwen?
De precieze reden is nog niet volledig bekend. Mogelijke verklaringen zijn:
- Hormonale schommelingen;
- Grotere gevoeligheid van stresssystemen;
- Een hogere prevalentie van auto-immuunziekten
- Verschillen in verwerking van emoties en pijn;
- Maatschappelijke factoren en langdurige overbelasting.
Onderzoekers wijzen erop dat FNS historisch vaak verkeerd is begrepen, waardoor vrouwen soms onvoldoende serieus werden genomen.
Welke gevolgen kan FNS hebben?
FNS kan grote invloed hebben op het dagelijks leven.
Mogelijke gevolgen:
- Beperkingen in werk of studie;
- Relatieproblemen;
- Sociale isolatie;
- Angst of depressieve klachten;
- Verminderde kwaliteit van leven;
- Vermoeidheid;
- Verlies van zelfvertrouwen;
- Minder bewegen en conditieverlies.
Hoe langer FNS klachten bestaan, hoe moeilijker herstel soms wordt. Vroege herkenning en behandeling zijn daarom belangrijk.
FNS en hormonen: hebben oestrogeen en progesteron invloed?
Functionele Neurologische Stoornis (FNS) komt twee tot drie keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Onderzoekers denken dat hormonen mogelijk een rol spelen, maar dit is nog niet volledig opgehelderd.
Hormonen zoals oestrogeen en progesteron beïnvloeden onder andere:
- Het stresssysteem;
- De gevoeligheid voor pijn;
- Slaap en vermoeidheid;
- Stemming en emoties;
- Het autonome zenuwstelsel;
- De communicatie tussen verschillende hersengebieden.
Daardoor kunnen hormonale schommelingen invloed hebben op de ernst van FNS-klachten.
Lees ook: Hormonen: waar komen ze vandaan en hoe werken ze?
Sommige vrouwen merken dat hun klachten verergeren:
- Vlak voor de menstruatie
- Tijdens zwangerschap
- Na de bevalling
- Tijdens de perimenopauze
- Tijdens de overgang.
Mogelijke klachten die kunnen toenemen:
- Hersenmist (brain fog)
- Vermoeidheid
- Duizeligheid
- Trillen
- Functionele aanvallen
- Spierzwakte
- Angstklachten
- Overprikkeling
- Slaapproblemen.
Hoewel veel vrouwen dit herkennen, is meer wetenschappelijk onderzoek nodig om de precieze rol van hormonen beter te begrijpen.
Lees ook: Wat zijn symptomen en oorzaken van tekort aan oestrogeen en progestagenen?
FNS tijdens de overgang
Waarom kan de overgang invloed hebben?
Tijdens de overgang schommelen en dalen de spiegels van oestrogeen en progesteron. Deze hormonen hebben invloed op:
- Hersenfunctie
- Zenuwstelsel
- Slaap
- Stressgevoeligheid
- Pijnverwerking;
- Lichaamstemperatuur
- Stemming.
Hierdoor kunnen bestaande FNS-klachten tijdelijk verergeren.
Veel voorkomende klachten tijdens de overgang
- Meer vermoeidheid
- Hersenmist
- Duizeligheid
- Spierzwakte
- Slaapproblemen
- Hartkloppingen
- Angstgevoelens
- Functionele aanvallen
- Verhoogde gevoeligheid voor stress.
Lees ook: Wat zijn de 50 meest voorkomende overgangsklachten?
Overgang of FNS?
Soms lijken overgangsklachten sterk op FNS of versterken beide aandoeningen elkaar. Daardoor kan het lastig zijn om te bepalen welke klachten door welke oorzaak ontstaan.
Een multidisciplinaire benadering met aandacht voor:
- Hormonen
- Slaap
- Voeding
- Beweging
- Stressregulatie
- Psychische gezondheid
kan bijdragen aan herstel en een betere kwaliteit van leven.
Lees ook: Overgang en leefstijl: wat kun je als vrouw zelf doen voor een gezonde toekomst?
FNS en POTS
POTS (Posturaal Orthostatisch Tachycardie Syndroom) is een aandoening van het autonome zenuwstelsel waarbij de hartslag sterk stijgt bij opstaan. POTS komt vooral voor bij vrouwen en gaat regelmatig samen met FNS.
Mogelijke klachten bij POTS zijn:
- Duizeligheid
- Hartkloppingen
- Flauwvallen
- Vermoeidheid
- Hersenmist
- Misselijkheid
- Concentratieproblemen
- Overprikkeling
- Inspanningsintolerantie.
Waarom komen FNS en POTS vaak samen voor?
Onderzoekers denken dat er overlap bestaat in:
- Ontregeling van het autonome zenuwstelsel
- Stresssystemen
- Neuro-inflammatie
- Pijnverwerking
- Vermoeidheidsmechanismen.
De combinatie van FNS en POTS kan een grote invloed hebben op werk, studie en dagelijkse activiteiten.
Praktische tips bij FNS en POTS
- Drink voldoende: Vaak wordt geadviseerd om dagelijks ongeveer 2 tot 3 liter vocht te drinken, tenzij een arts iets anders adviseert. Drink vooral gefilterd water.
- Zorg voor voldoende zoutinname: Bij sommige mensen met POTS kan extra zout helpen. Overleg dit altijd met een arts.
- Beweeg geleidelijk: begin bijvoorbeeld met wandelen, zwemmen, ligfiets en/of rustige krachttraining.
- Vermijd langdurig staan: Sta rustig op en neem regelmatig rustmomenten.
- Gebruik compressiekousen: Deze kunnen bij sommige patiënten helpen om duizeligheid te verminderen.
Lees ook: Duizeligheid, flauwvallen en hartkloppingen: dít wil je weten over de aandoening POTS.
FNS en trauma
Heeft iedereen met FNS trauma meegemaakt? Nee.
Een veelvoorkomend misverstand is dat FNS altijd door psychisch trauma wordt veroorzaakt. Dat is niet waar. Veel patiënten hebben geen ernstige traumatische ervaringen doorgemaakt.
Welke gebeurtenissen kunnen een rol spelen? Bij sommige mensen ontstaat FNS na:
- Een operatie
- Een infectie
- Een bevalling
- Een hersenschudding
- Langdurige stress
- Verlies van een dierbare
- Een auto-ongeluk
- Lichamelijke ziekte
- Seksueel misbruik
- Emotionele verwaarlozing.
Hoe kan trauma invloed hebben?
Langdurige stress of traumatische ervaringen kunnen leiden tot veranderingen in:
- Het stresssysteem
- De hersenen
- Het autonome zenuwstelsel
- Slaap
- Pijnverwerking
- Aandacht en concentratie.
Hierdoor kunnen klachten blijven bestaan, zelfs wanneer de oorspronkelijke gebeurtenis al voorbij is.
Traumabehandeling
Wanneer trauma een rol speelt, kunnen behandelingen zoals:
- Cognitieve Gedrags Therapie (CGT)
- EMDR
- Acceptance and Commitment Therapy (ACT)
- Mindfulness
- Traumagerichte psychotherapie;
onderdeel zijn van een bredere behandeling.
Lees ook: Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) bij vrouwen: Symptomen, oorzaken en behandelmethoden.
FNS en Long COVID: waarom komen deze aandoeningen vaak samen voor?
Sinds de COVID-19-pandemie zien artsen en onderzoekers een overlap tussen Long COVID en Functionele Neurologische Stoornis (FNS). Sommige mensen ontwikkelen FNS-klachten na een COVID-infectie, terwijl anderen met bestaande FNS merken dat hun klachten verergeren.
Mogelijke gemeenschappelijke mechanismen
Onderzoekers denken dat verschillende factoren hierbij een rol kunnen spelen:
- Ontregeling van het autonome zenuwstelsel
- Veranderingen in de stressrespons
- Neuro-inflammatie (ontstekingsreacties in het zenuwstelsel)
- Verstoorde energiehuishouding
- Verstoringen in hersennetwerken
- Lichamelijke en psychische belasting door langdurige ziekte.
Overlappende klachten
Zowel Long COVID als FNS kunnen gepaard gaan met:
- Extreme vermoeidheid
- Hersenmist
- Concentratieproblemen
- Duizeligheid
- Spierzwakte
- Hartkloppingen
- Overprikkeling
- Slaapproblemen
- Inspanningsintolerantie
- Chronische pijn.
Belangrijk: Niet alle neurologische klachten na COVID zijn FNS. Andere oorzaken, zoals ontstekingen, auto-immuunreacties of hart- en vaatproblemen, moeten zorgvuldig worden onderzocht.
Lees ook: Psilocybine bij Long Covid: wetenschappelijk bewezen hoop op herstel.
FNS en fibromyalgie
Fibromyalgie en FNS komen regelmatig samen voor. Beide aandoeningen worden gekenmerkt door een verstoorde verwerking van signalen door het zenuwstelsel.
Mogelijke gedeelde mechanismen
- Centrale sensitisatie (verhoogde gevoeligheid van het zenuwstelsel);
- Veranderingen in pijnverwerking;
- Slaapstoornissen;
- Stressgerelateerde ontregeling;
- Verstoringen van het autonome zenuwstelsel;
- Neuro-inflammatie.
Veel voorkomende klachten
- spierpijn;
- gewrichtspijn;
- vermoeidheid;
- hersenmist;
- duizeligheid;
- prikkelgevoeligheid;
- slaapproblemen;
- stemmingsklachten.
Een multidisciplinaire behandeling met aandacht voor beweging, slaap, stress en pijneducatie kan bijdragen aan een betere kwaliteit van leven.
Lees ook: Fibromyalgie bij meer dan 300.000 vrouwen.
FNS en ME/CVS
ME/CVS (Myalgische Encefalomyelitis/Chronisch Vermoeidheidssyndroom) is een complexe aandoening die niet hetzelfde is als FNS, maar waarbij overlap in klachten kan bestaan.
Overlappende symptomen
- Ernstige vermoeidheid
- hersenmist (brain fog)
- Concentratieproblemen
- Duizeligheid
- POTS-klachten
- Overprikkeling
- Slaapproblemen.
Een belangrijk verschil: Bij ME/CVS is post-exertionele malaise (PEM) een kernsymptoom. Dit betekent dat lichamelijke of mentale inspanning kan leiden tot een duidelijke verslechtering van klachten, soms pas uren of dagen later. Bij FNS staat PEM meestal niet op de voorgrond.
Voorzichtig met opbouw van activiteiten
Wanneer FNS en ME/CVS samen voorkomen, is een te snelle opbouw van lichamelijke activiteit niet altijd geschikt. Begeleiding door een arts of fysiotherapeut met kennis van beide aandoeningen is belangrijk.
Lees ook: Chronisch Vermoeidheidssyndroom: oorzaken, symptomen en behandelingen.
FNS en ADHD
Steeds meer onderzoek wijst erop dat ADHD relatief vaak voorkomt bij mensen met FNS.
Mogelijke verklaringen
ADHD gaat gepaard met verschillen in:
- Aandacht;
- Prikkelverwerking;
- Emotieregulatie;
- Stressgevoeligheid;
- Slaap.
Deze factoren kunnen invloed hebben op het functioneren van hersennetwerken en het autonome zenuwstelsel.
Mogelijke klachten
- Overprikkeling;
- Concentratieproblemen;
- Hersenmist;
- Vermoeidheid;
- Moeite met plannen;
- Angstklachten;
- Slaapproblemen.
Bij vrouwen wordt ADHD vaak laat ontdekt, waardoor jarenlange overbelasting en chronische stress kunnen ontstaan. Dit kan bijdragen aan het ontstaan of in stand houden van FNS-klachten.
Lees ook: ADHD bij vrouwen: dít wil je weten!
Praktische tips
- Werk met vaste routines;
- Gebruik agenda’s en herinneringen;
- Plan voldoende rustmomenten;
- Voorkom overprikkeling;
- Bespreek ADHD-klachten met een arts of psycholoog.
Lees ook: Ritalin tegen ADHD: wat zijn de alternatieven?
FNS en PGAD
Persistent Genital Arousal Disorder (PGAD) is een zeldzame aandoening waarbij iemand ongewenste en aanhoudende seksuele opwinding ervaart, zonder dat daar seksuele gedachten of verlangens aan voorafgaan. De klachten zijn vaak belastend en kunnen grote invloed hebben op de kwaliteit van leven.
Mogelijke symptomen van PGAD:
- Drukgevoel in het bekkengebied;
- Tintelingen of branderig gevoel;
- Spontane orgasmen;
- Pijnklachten;
- Slaapproblemen;
- Angst en schaamte.
Lees ook: Wat zijn de symptomen van PGAD? Herken de signalen van Persistent Genital Arousal Disorder.
Verband tussen PGAD en FNS
Er bestaat nog weinig wetenschappelijk onderzoek, maar beide aandoeningen lijken overlap te hebben in:
- Ontregeling van het zenuwstelsel;
- Overgevoeligheid van zenuwsignalen;
- Stressrespons;
- Centrale sensitisatie;
- Chronische pijnmechanismen.
PGAD is geen psychische aandoening en klachten zijn niet ingebeeld.
Lees ook: Wat kan PGAD veroorzaken?
Behandeling PGAD
Afhankelijk van de oorzaak kan behandeling bestaan uit:
- Bekkenfysiotherapie;
- Pijnbehandeling;
- Behandeling van zenuwbeknelling;
- Psychologische ondersteuning;
- Behandeling van bijkomende aandoeningen.
Lees ook: PGAD: leven met constante genitale opwinding zonder verlangen (het verhaal van Astrid, 60).
FNS en Restless Legs Syndroom (RLS)
Restless Legs Syndroom (RLS) veroorzaakt een onweerstaanbare drang om de benen te bewegen, vooral in rust en tijdens de avond of nacht.
Symptomen Restless Legs Syndroom
- Kriebelend gevoel in de benen
- Tintelingen
- Onrust
- Slaapstoornissen
- Vermoeidheid overdag.
Lees ook: Restless legs: hoe kom je er aan en hoe kom je er vanaf?
Mogelijke overlap met FNS
Beide aandoeningen kunnen samengaan met:
- Slaapproblemen
- Chronische vermoeidheid
- Stressgevoeligheid
- Overprikkeling
- Autonome ontregeling.
Slaaptekort door RLS kan FNS-klachten versterken.
Risicofactoren voor RLS
- IJzertekort
- Zwangerschap
- Nierziekten
- Bepaalde medicijnen
- Familiaire aanleg.
Praktische tips
- Zorg voor voldoende ijzerinname;
- Beperk cafeïne en alcohol;
- Houd een regelmatig slaapritme aan;
- Blijf dagelijks bewegen;
- Bespreek klachten met een arts.
Lees ook: Wat is het Restless Legs Syndrome (rusteloze benen syndroom)?

Lees ook: Waarom vrouwen met pijn vaak niet serieus genomen worden (en wat je eraan kunt doen).
Hoe kunnen al deze aandoeningen met elkaar samenhangen?
Steeds meer wetenschappers kijken naar FNS vanuit een breder perspectief, waarbij meerdere systemen in het lichaam betrokken zijn.
Mogelijke gemeenschappelijke factoren zijn:
- Ontregeling van het autonome zenuwstelsel
- Neuro-inflammatie
- Centrale sensitisatie
- Verstoringen in hersennetwerken
- Hormonale schommelingen
- Slaapstoornissen
- Chronische stress
- Genetische aanleg
- Pijnverwerking
- Verminderde energieregulatie.
Het is belangrijk om te benadrukken dat deze aandoeningen verschillend zijn en niet dezelfde oorzaak hebben. Wel kunnen ze naast elkaar voorkomen en elkaar beïnvloeden.
Hoe wordt de diagnose FNS gesteld?
Een neuroloog stelt de diagnose op basis van:
- Het klachtenpatroon
- Neurologisch onderzoek
- Specifieke positieve kenmerken van FNS
- Eventueel aanvullend onderzoek om andere aandoeningen uit te sluiten.
FNS is tegenwoordig geen “uitsluitingsdiagnose”, doch een diagnose die actief gesteld kan worden.
Behandeling van FNS
Herstel van FNS is mogelijk. De beste resultaten worden meestal bereikt met een multidisciplinaire aanpak, waarvan deel kunnen uitmaken:
- Fysiotherapie: Speciale fysiotherapie gericht op functionele bewegingen kan helpen om normale bewegingspatronen te herstellen.
- Psychologische begeleiding: Cognitieve gedragstherapie (CGT) behoort tot de best onderzochte behandelvormen.
- Ergotherapie: Kan helpen om dagelijkse activiteiten beter uit te voeren.
- Stressregulatie: Het verminderen van overbelasting speelt vaak een belangrijke rol.
- Psilocybine therapie: Het gedoseerde en gecontroleerde gebruik van natuurlijke psilocybine (plant based medicijn) onder professionele begeleiding – in combinatie met integratie support en professionele coaching – kan lichamelijke klachten en cognitieve klachten van FNS verminderen blijkt uit wetenschappelijk onderzoek en positieve praktijkcases.
- Behandeling van bijkomende aandoeningen, zoals:
- Migraine
- Slaapproblemen
- Angst
- Depressie
- Chronische pijn.
Praktische zelfhulp: 10 tips voor vrouwen met FNS.
1. Accepteer dat de klachten echt zijn
FNS is een erkende neurologische aandoening.
2. Blijf bewegen
Volledige rust maakt klachten vaak erger.
Kies voor:
- Wandelen
- Zwemmen
- Yoga
- Fietsen
- Rustige krachttraining.
Lees ook: 22 voordelen van 30 minuten wandelen per dag.
3. Zorg voor een vast dagritme
- Vaste bedtijden;
- Regelmatige maaltijden;
- Afwisseling tussen inspanning en rust.
4. Leer jouw grenzen kennen
Voorkom zowel overbelasting als langdurige inactiviteit.
5. Verminder stress
Mogelijke hulpmiddelen:
- Ademhalingsoefeningen
- Mindfulness
- Meditatie
- Yoga
- Psilocybine microdosering
- Ontspanningstechnieken.
Lees ook:
- Mindfulness werkt veel beter tegen pijn dan gedacht, blijkt uit hersenscans.
- Wat gebeurt er met je als je regelmatig aan yoga doet?
- Hoe mindfulness en meditatie jouw gezondheid kunnen bevorderen.
- Psilocybine microdosering: bewezen potentieel voor mentale en emotionele gezondheid.
6. Werk aan een goede slaap
- Beperk cafeïne en alcohol
- Vermijd schermen voor het slapen
- Zorg voor een donkere slaapkamer
- Verwijder alle elektrische apparatuur uit de slaapkamer
- Zet WiFi uit tijdens het slapen (tijdschakelaar).
7. Vermijd langdurige bedrust
Te weinig bewegen kan leiden tot conditieverlies.
8. Houd een dagboek bij
Noteer:
- Activiteiten
- Stressmomenten
- Slaap
- Klachten.
Hierdoor kunnen patronen zichtbaar worden.
9. Zoek steun
Praat met:
- Partner
- Familie
- Vrienden
- Huisarts
- Psycholoog
- Lotgenoten.
10. Behandel bijkomende aandoeningen
Migraine, POTS, fibromyalgie, angst en slaapproblemen verdienen eveneens aandacht.
Lees ook: Hét verschil tussen hormonale, menstruele en normale migraine.
Wanneer contact opnemen met een arts?
Neem altijd contact op bij:
- Nieuwe neurologische klachten;
- Plotselinge verlammingen;
- Ernstige hoofdpijn;
- Bewustzijnsverlies;
- Spraakstoornissen;
- Twijfel over de oorzaak van klachten.
Nieuwe symptomen mogen niet automatisch aan FNS worden toegeschreven.
Lees ook: Auto-immuunziekten: welke komen bij vrouwen het meest voor?
Veel gestelde vragen over FNS (FAQ)
Is FNS een psychische aandoening?
Nee. FNS is een neurologische aandoening waarbij biologische, psychologische en sociale factoren samen een rol kunnen spelen.
Zit het tussen de oren?
Nee. De klachten zijn echt en niet bewust veroorzaakt.
Kan FNS genezen?
Veel mensen verbeteren aanzienlijk. Hoe eerder behandeling start, hoe beter de vooruitzichten vaak zijn.
Is FNS erfelijk?
Nee, er is geen duidelijke erfelijke oorzaak bekend.
Kan stress FNS verergeren?
Ja. Stress en overbelasting kunnen klachten versterken.
Lees ook: 12 tips om jouw stress te verminderen.
Kunnen hormonen invloed hebben?
Dat is zeer goed mogelijk, maar hier wordt nog onderzoek naar gedaan.
Kan psilocybine FNS klachten verminderen?
Ja, dat is mogelijk. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat psilocybine (‘magic mushrooms’) de negatieve effecten van FNS, Parkinson, MS en dementie kan verminderen en motoriek kan verbeteren.
Lees ook: Psilocybine microdosering: bewezen potentieel voor mentale en emotionele gezondheid.
Is FNS hetzelfde als MS of Parkinson?
Nee. Bij MS en Parkinson is er sprake van aantoonbare neurologische veranderingen. Bij FNS is vooral de functie van hersennetwerken verstoord.
Lees ook:
- 10 minder bekende symptomen van de ziekte van Parkinson.
- Eerste symptomen van Multiple Sclerose (MS): herken de signalen op tijd.
- Jonge mensen krijgen vaker Parkinson. Hoe komt dat?
Samenvatting over FNS
Functionele Neurologische Stoornis (FNS) is een veelvoorkomende neurologische aandoening die vooral vrouwen treft. De klachten zijn echt en kunnen grote invloed hebben op het dagelijks leven. Gelukkig zijn er steeds meer wetenschappelijke inzichten en effectieve behandelmethoden beschikbaar.
Blijf hoop houden, want herstel is mogelijk. Vroege herkenning en een multidisciplinaire aanpak kunnen bijdragen aan herstel en een betere kwaliteit van leven.
Meer lezen over vrouwengezondheid en gezonde leefstijl:
- 15 alarmsignalen die vrouwen nooit mogen negeren.
- Landbouwgif verhoogt kankerrisico met 150 procent – wat betekent dit voor vrouwen?
- Hoe herken je de eerste symptomen van de ziekte ALS?
- Altijd moe? 14 oorzaken van vermoeidheid (en wat je eraan kunt doen).
- Dementie: Wat zijn de oorzaken?
- Borstimplantaatziekte speelt mogelijk rol bij Fibromyalgie.
- Het eten van sterk bewerkte voedingsmiddelen in verband gebracht met cognitieve achteruitgang en beroerte.
- 8 tips om je hersenen te trainen en fit te houden.
- Ashwagandha: 28 voordelen voor vrouwen.
- Hoe psychedelica de geestelijke gezondheid van vrouwen positief kunnen veranderen.
- 10 andere oorzaken van hersenmist (naast long covid).
- Hoe eet je jouw brein gezond?
- Wat zijn de symptomen van PGAD? Herken de signalen van Persistent Genital Arousal Disorder.
- Dít zijn de 8 meest voorkomende vroege symptomen van reuma.
- Behandeling van PTSS met MDMA blijkt veilig en effectief.
- Migraine tijdens de overgang: oorzaken, symptomen en behandelingen.
- De mind-body verbinding bij vrouwen: Hoe mentale- en fysieke gezondheid elkaar beïnvloeden.
- Hoe verwijder je bestrijdingsmiddelen van je groenten en fruit?
- Omega 3-vetzuren helpen denkvermogen als je ouder wordt.
- Wat is het no. 1 symptoom dat je dementie hebt?
- 33 ziektes die bij vrouwen moeilijk worden ontdekt.
- Wat is Persistent Genital Arousal Disorder (PGAD)?
- SOLK, ALK en FSS: wat zijn de verschillen?
- B-vitamines: Waarom belangrijk voor jouw gezondheid?
- Psilocybine bij Long Covid: wetenschappelijk bewezen hoop op herstel.
- Zwarte spatels en keukengerei: Een kankerverwekkend risico?
- Waarom vrouwen en mannen verschillen ervaren in hun immuunsysteem.
- Paracetamol: hoe veilig is het echt? Risico’s, bijwerkingen en verborgen gevaren van een veelgebruikt medicijn.
Auteur: Redactie SHE Health Clinics
Disclaimer: Dit artikel is bedoeld voor algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Neem bij nieuwe of verergerende klachten altijd contact op met een arts of medisch specialist. Nieuwe neurologische symptomen moeten zorgvuldig worden onderzocht en mogen niet automatisch worden toegeschreven aan een reeds bestaande Functionele Neurologische Stoornis. Hoewel overlap tussen FNS en aandoeningen zoals Long COVID, fibromyalgie, ME/CVS, ADHD, PGAD en Restless Legs Syndroom (RLS) steeds vaker wordt beschreven, is nog niet bewezen dat deze aandoeningen dezelfde oorzaak hebben. Veel mechanismen zijn onderwerp van lopend wetenschappelijk onderzoek. Een zorgvuldige diagnose door een arts blijft belangrijk om andere neurologische, hormonale of lichamelijke oorzaken uit te sluiten.
Bronnen: BMJ Journals, Epilepsy & Behavior Reports, ScienceDirect, MDPI, Journal of Neuropsychiatry, Swiss Archives of Neurology, Psychiatry and Psychotherapy, BMJ Practical Neurology, National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS), FND Hope International, Centers for Disease Control and Prevention (CDC), CDC – Long COVID, NHS – Restless Legs Syndrome.
International Society for the Study of Women’s Sexual Health (ISSWSH), Cleveland Clinic – Persistent Genital Arousal Disorder,
Fibromyalgia Action UK

