Een nieuwe hormoonloze anticonceptiepil leek een belangrijke doorbraak voor vrouwengezondheid. Vooral vrouwen die last hebben van hormonale anticonceptie keken hoopvol naar het onderzoek van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). Maar begin juni 2026 werd het onderzoek helaas onverwacht stopgezet.
De reden: tijdens het onderzoek raakten meer vrouwen zwanger dan verwacht. Ook kwamen er relatief veel buitenbaarmoederlijke zwangerschappen voor.
In dit artikel leggen we uit:
- Wat de hormoonloze anticonceptiepil precies was;
- Hoe mifepriston werkt;
- Waarom het onderzoek is gestopt;
- Wat een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is;
- Wat dit betekent voor de toekomst van anticonceptie.
Waarom was er zoveel belangstelling voor deze nieuwe anticonceptiepil?
Veel vrouwen ervaren klachten van hormonale anticonceptie, zoals:
- Stemmingswisselingen;
- Verminderd libido;
- Hoofdpijn;
- Gewichtstoename;
- Acne;
- Vermoeidheid;
- Verhoogd risico op trombose.
Daarom was er veel interesse in een anticonceptiepil zonder oestrogeen of progesteron. Het onderzochte middel was mifepriston: een stof die al langer bekend is uit de abortuszorg en behandeling van miskramen, maar in dit onderzoek in een veel lagere dosering werd gebruikt.
Lees ook: Gecombineerde anticonceptiepil geeft risico op trombose.
Wat is mifepriston?
Mifepriston is een zogenoemd antihormoon. Het blokkeert de werking van progesteron, een hormoon dat belangrijk is voor het ontstaan en behouden van een zwangerschap.
In hogere doseringen wordt mifepriston al jarenlang veilig gebruikt:
- Bij medicamenteuze abortus;
- Bij de behandeling van miskramen.
Voor het anticonceptieonderzoek gebruikten onderzoekers een veel lagere dosis van 50 mg per week. Het idee was dat vrouwen hiermee beschermd zouden zijn tegen zwangerschap, zonder de hormonale bijwerkingen van de klassieke pil.
Lees ook: Hoe beïnvloeden hormonen jouw gedrag en humeur?
Waarom is het onderzoek stopgezet?
Het onderzoek — WOMEN&More — werd uitgevoerd in 14 Nederlandse ziekenhuizen met meer dan 500 deelnemers.
Tijdens een tussentijdse evaluatie ontdekten onderzoekers:
- meer positieve zwangerschapstesten dan verwacht;
- meer zwangerschappen;
- en een zorgwekkend aantal buitenbaarmoederlijke zwangerschappen.
Daarom besloten de onderzoekers het onderzoek vroegtijdig stop te zetten.
LUMC hoofdonderzoeker Rebecca Gomperts noemde de uitkomst “zeer teleurstellend”, juist omdat het middel veelbelovend leek voor vrouwen die geen hormonen mogen gebruiken of veel bijwerkingen ervaren van bestaande anticonceptie.
Lees ook: Hormonen: waar komen ze vandaan en hoe werken ze?
Wat is een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?
Bij een buitenbaarmoederlijke zwangerschap nestelt een bevruchte eicel zich buiten de baarmoeder, meestal in een eileider.
Dit kan gevaarlijk zijn, omdat:
- De eileider kan beschadigen;
- Er ernstige inwendige bloedingen kunnen ontstaan;
- Snelle medische behandeling soms noodzakelijk is.
Mogelijke symptomen van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap:
- Buikpijn;
- Bloedverlies;
- Duizeligheid;
- Pijn in schouder of rug;
- Flauwvallen.
Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is altijd een medische situatie waarbij direct contact met een arts belangrijk is.
Lees ook: Hoe herken je een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?
Betekent dit dat mifepriston onveilig is?
Nee. Dat is een belangrijk onderscheid. Volgens het LUMC gaan de onderzoeksresultaten alleen over het gebruik van lage dosis mifepriston als anticonceptiemiddel. Het bestaande gebruik van mifepriston bij abortuszorg en miskraambehandeling blijft volgens artsen veilig en effectief.
Het betekent dus niet dat:
- Abortuspillen ineens onveilig zijn;
- Bestaande medische toepassingen moeten stoppen;
- Of dat alle onderzoeken naar hormoonvrije anticonceptie mislukken.
Lees ook: Wat je kunt verwachten na een medische abortus.
Waarom blijft hormoonvrije anticonceptie belangrijk?
Ondanks deze tegenvaller blijft de behoefte aan betere anticonceptie groot.
Eerder onderzoek liet zien dat veel vrouwen:
- Ontevreden zijn over hun anticonceptie;
- Stoppen vanwege bijwerkingen;
- Of moeite hebben een passende methode te vinden.
Daarom blijft wetenschappelijk onderzoek naar:
- Hormoonvrije anticonceptie;
- Anticonceptie met minder bijwerkingen;
- En meer gepersonaliseerde vrouwenzorg belangrijk.
Lees ook: Anticonceptie: Wat zijn de meest gestelde vragen aan een gynaecoloog?
Welke hormoonvrije anticonceptie bestaat nu al?
Op dit moment bestaan onder andere:
- Koperspiraal;
- Condooms;
- Pessarium;
- Natuurlijke cyclusmethoden.
Elke methode heeft voor- en nadelen. Welke anticonceptie het beste past, verschilt per vrouw en hangt af van:
- Leeftijd;
- Gezondheid;
- Menstruatieklachten;
- Kinderwens;
- Migraine;
- Tromboserisico;
- Persoonlijke voorkeur.
Lees ook: Wat zijn hormoonvrije alternatieven voor de pil?
Wanneer overleg je met een arts over anticonceptie?
Bespreek anticonceptie met een (huis)arts of gynaecoloog wanneer je:
- Veel bijwerkingen ervaart;
- Migraine met aura hebt;
- Rookt en ouder bent dan 35;
- Een verhoogd tromboserisico hebt;
- Hormonale klachten ervaart;
- Of twijfelt welke methode bij je past.
Persoonlijke begeleiding is belangrijk, omdat anticonceptie maatwerk is.
Lees ook: Anticonceptie: Welke soorten bestaan er en wat zijn de voor- en nadelen?
Veel gestelde vragen (FAQ)
Wat was de nieuwe hormoonloze anticonceptiepil?
Het ging om een onderzoek naar lage dosis mifepriston als wekelijkse anticonceptiepil zonder klassieke hormonen.
Waarom werd het onderzoek stopgezet?
Omdat tijdens het onderzoek meer zwangerschappen en buitenbaarmoederlijke zwangerschappen voorkwamen dan verwacht.
Is mifepriston gevaarlijk?
Niet per se. Het middel wordt al jarenlang veilig gebruikt bij abortuszorg en miskraambehandeling. Het probleem ontstond specifiek bij deze toepassing als anticonceptiemiddel.
Wat is een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?
Dat is een zwangerschap buiten de baarmoeder, meestal in een eileider. Dit kan gevaarlijk zijn en vereist medische behandeling.
Zijn hormoonvrije anticonceptiemethoden beschikbaar?
Ja. Bijvoorbeeld condooms, koperspiralen en pessaria.
Waarom zoeken onderzoekers naar alternatieven voor de pil?
Veel vrouwen ervaren hormonale bijwerkingen zoals stemmingswisselingen, libidoverlies of hoofdpijn.
Komt er alsnog een hormoonloze pil?
Dat is nog onzeker. Onderzoekers blijven zoeken naar veilige alternatieven, maar meer onderzoek is nodig.
Lees ook: Hoe blijf je met een gezonde leefstijl hormonaal in balans?
Hier kun je meer lezen over vrouwengezondheid, anticonceptie en fertiliteit:
- SHE Health Clinics infopagina anticonceptie.
- Hoe gebruik je een zwangerschapstest of ovulatietest?
- Vruchtbaarheid en zwangerschap: Dít kun je er over lezen
- 21 verrassende bijwerkingen van de anticonceptiepil.
- Mirena of Kyleena hormoonspiraal: Wat zijn de verschillen?
- Waarom is anticonceptie belangrijk voor een vrouw?
- De 16 belangrijkste menstruatieklachten op een rij: wat is normaal en wanneer moet je actie ondernemen?
- Vrouwenconsult om risico zwangerschapscomplicaties te verminderen.
- Molazwangerschap: wat is het en wat kun je er aan doen?
- Stoppen met de pil: Wat je moet weten en verwachten.
- Veel vrouwen zijn onbekend met bijwerkingen hormoonspiraal.
- Franse studie toont aan dat hormoonmedicatie het risico op hersentumoren kan verhogen.
- 15 vroege tekenen van zwangerschap: Zou je zwanger kunnen zijn?
- Wat zijn alle alternatieven voor de anticonceptiepil?
- Veilig vrijen is uit de gratie, pilgebruik neemt af en meiden hebben minder seksueel plezier.
- Progesteron en Progestagenen: Wat zijn de verschillen?
- 14 procent jonge vrouwen gebruikt natuurlijke anticonceptie.
- Wat is de invloed van anticonceptie op jouw menstruatie?
- Vitaminen, mineralen en supplementen tijdens de zwangerschap: Wat wel en wat niet slikken?
- Waarom is anticonceptie of een borstonderzoek een voorwaarde bij deelname aan een geneesmiddelenonderzoek?
- LUMC start met pijnloos en comfortabeler borstonderzoek.
Bronnen: LUMC, Skipr, RTL Nieuws, WOMEN&More onderzoek
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies. Neem bij klachten, vragen over anticonceptie of een vermoeden van zwangerschap altijd contact op met een arts of medisch specialist.
