Waarom zoveel vrouwen zich niet gehoord voelen in de zorg (en wat je eraan kunt doen)

“Uw bloedwaarden zijn normaal.”

“Misschien heeft u wat meer rust nodig.”

“Het hoort bij uw leeftijd.”

Voor veel vrouwen klinkt dit bekend.

Toch blijkt uit onderzoek dat vrouwen gemiddeld langer wachten op een juiste diagnose dan mannen bij verschillende aandoeningen. Daardoor lopen veel vrouwen jarenlang rond met klachten die hun werk, relatie, energie en kwaliteit van leven beïnvloeden.

Bij SHE Health Clinics zien we regelmatig vrouwen die al meerdere zorgverleners hebben bezocht voordat de echte oorzaak van hun klachten wordt gevonden.

Waarom gebeurt dit? En belangrijker: wat kunt u eraan doen?

Het probleem: klachten zonder duidelijke verklaring

Veel vrouwen ervaren klachten zoals:

• Vermoeidheid
• Hersenmist (brain fog)
• Gewichtstoename
• Slaapproblemen
• Hartkloppingen
• Stemmingswisselingen
• Verminderde concentratie
• Buikpijn
• Hevige menstruaties
• Verminderd libido
• Hoofdpijn
• Gewrichtsklachten.

Vaak worden deze klachten afzonderlijk bekeken.

Echter, het vrouwenlichaam werkt niet in losse onderdelen en in een vrouwenlichaam wordt alles anders ziek!

Hormonen, stofwisseling, voeding, slaap, stress, darmgezondheid en gynaecologische aandoeningen beïnvloeden elkaar voortdurend.

Daardoor kan de werkelijke oorzaak soms verborgen blijven wanneer alleen naar één klacht tegelijk wordt gekeken.

Lees ook: Over welke ziektes en aandoeningen bij vrouwen weten artsen het minst?

Waarom worden klachten van vrouwen vaker gemist?

1. Veel medische kennis is historisch gebaseerd op mannen

Jarenlang werden medische onderzoeken vooral uitgevoerd bij mannen.

Daardoor zijn symptomen bij vrouwen voor sommige aandoeningen minder goed onderzocht of herkend.

Een bekend voorbeeld is hart- en vaatziekten. Vrouwen presenteren zich vaak anders dan mannen, waardoor klachten soms later worden herkend.

Lees ook: Waarom worden bepaalde ziektes bij vrouwen niet op tijd ontdekt?

2. Hormonale veranderingen beïnvloeden bijna alles

Het vrouwelijk lichaam verandert voortdurend.

Denk aan:

• Puberteit
• Zwangerschap
• Postpartum periode
• Perimenopauze
• Menopauze.

Hormonen hebben invloed op:

• Energie
• Stemming
• Slaap
• Spieren
• Gewicht
• Concentratie
• Libido
• Hartgezondheid
• Botgezondheid.

Daardoor kunnen hormonale veranderingen zich op veel verschillende manieren uiten.

Lees ook: Gendergezondheidskloof tussen vrouwen en mannen.

3. Vrouwen hebben vaker complexe, overlappende klachten

Sommige aandoeningen komen vaker voor bij vrouwen, zoals:

• Endometriose
• PCOS
• Schildklierproblemen
• Auto-immuunziekten
• Migraine
• Osteoporose
• Perimenopauze-gerelateerde klachten.

Wanneer meerdere aandoeningen tegelijk aanwezig zijn, wordt de diagnose vaak lastiger.

Lees ook: 33 ziektes die bij vrouwen moeilijk worden ontdekt.

Lees ook: Waarom zijn patiënten beter af met vrouwelijke artsen?

Aandoeningen die bij vrouwen vaak laat worden ontdekt

1. Endometriose

Bij endometriose groeit weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder.

Klachten kunnen zijn:

• Ernstige menstruatiepijn
• Pijn tijdens seks
• Vermoeidheid
• Darmklachten
• Verminderde vruchtbaarheid.

Veel vrouwen krijgen pas jaren na het ontstaan van de eerste klachten een diagnose.

Lees ook: Lezersvraag: “Ik heb veel pijn als ik ongesteld ben. Heb ik endometriose?”

2. Perimenopauze

De perimenopauze begint vaak al tussen het 40e en 50e levensjaar. Veel vrouwen denken dat de overgang pas begint wanneer de menstruatie stopt. In werkelijkheid kunnen klachten jaren eerder ontstaan.

Veel voorkomende signalen:

• Nachtzweten
• Angstgevoelens
• Stemmingswisselingen
• Neerslachtigheid
• Brain fog
• Vermoeidheid
• Gewichtstoename
• Laag libido / verminderde sekslust
• Slaapproblemen
• Nachtzweten
• Hartkloppingen.

Lees ook: Perimenopauze vs. menopauze: wat is het verschil?

3. Schildklierproblemen

Een traag werkende schildklier kan leiden tot:

• Vermoeidheid
• Gewichtstoename
• Kouwelijkheid
• Haaruitval
• Concentratieproblemen.

Omdat deze klachten vaak geleidelijk ontstaan, worden ze regelmatig toegeschreven aan stress of leeftijd.

Lees ook: Schildklierproblemen die vaak bij vrouwen voorkomen.

4. PCOS

Polycysteus Ovarium Syndroom (PCOS) beïnvloedt hormonen en stofwisseling.

Mogelijke klachten van PCOS zijn:

• Onregelmatige menstruaties
• Acne
• Gewichtstoename
• Verminderde vruchtbaarheid
• Overmatige haargroei.

Niet iedere vrouw met PCOS heeft dezelfde symptomen, waardoor de aandoening soms wordt gemist.

Lees ook: 1 op de 10 vrouwen heeft PCOS, toch herkent huisarts symptomen meestal niet.

5. Hart- en vaatziekten

Veel mensen denken bij een hartinfarct aan hevige pijn op de borst. Bij vrouwen zijn de klachten vaak minder duidelijk.

Mogelijke signalen van hartklachten bij vrouwen zijn:

• Extreme vermoeidheid
• Kortademigheid
• Misselijkheid
• Duizeligheid
• Pijn in rug, nek of kaak
• Drukkend gevoel op de borst.

Daardoor worden klachten soms toegeschreven aan stress, overgangsklachten of overbelasting.

Hart- en vaatziekten zijn echter nog steeds één van de belangrijkste doodsoorzaken bij vrouwen.

Lees ook: Waarom hartziekten bij vrouwen anders werken (en vaak te laat ontdekt worden).

Wanneer medische hulp zoeken? Bij plotselinge pijn op de borst, ernstige kortademigheid, uitstralende pijn of een combinatie van bovenstaande klachten moet direct medische hulp worden ingeschakeld.

Lees ook: 40 tekenen dat je hartproblemen kunt hebben.

7. Borstkanker

Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen.

Hoewel veel vrouwen bekend zijn met een knobbeltje in de borst, kunnen ook andere signalen belangrijk zijn:

• Verandering van de borstvorm
• Intrekking van de tepel
• Huidveranderingen
• Roodheid
• Vocht uit de tepel
• Zwelling in de oksel.

Lees ook: Zes manieren om het risico op borstkanker te verkleinen.

Vroege herkenning vergroot de kans op succesvolle behandeling aanzienlijk. Regelmatige zelfcontrole en deelname aan bevolkingsonderzoek kunnen hierbij helpen. Vindt je iets dat je niet vertrouwd? Ga dan naar jouw huisarts.

Lees ook:

• Kijken én voelen: zo kun je je borsten zelf checken op borstkanker.
• Hoe onderzoek je jouw borsten op verdachte plekjes en knobbeltjes?

8. Baarmoederkanker

Baarmoederkanker komt vooral voor na de menopauze. Een belangrijk alarmsignaal is bloedverlies (spotting) na de menopauze.

Andere klachten kunnen zijn:

• Onverklaarbaar vaginaal bloedverlies
• Pijn in het bekkengebied
• Verandering van afscheiding.

Veel vrouwen denken dat een kleine bloeding “wel meevalt”, terwijl dit altijd onderzocht moet worden.

Lees ook: Wat veroorzaakt bloedverlies na de menopauze?

9. Baarmoederhalskanker

Baarmoederhalskanker ontstaat meestal geleidelijk.

Klachten bij baarmoederkanker kunnen zijn:

• Bloedverlies na seks
• Tussentijds bloedverlies
• Veranderde afscheiding
• Bekkenpijn.

Regelmatige deelname aan het bevolkingsonderzoek of zelf een uitstrijkje laten maken bij huisarts of gynaecoloog blijft belangrijk, ook wanneer er geen klachten zijn.

Lees ook: Wat is het verband tussen HPV en baarmoederhalskanker?

10. Eierstokkanker

Eierstokkanker wordt vaak pas in een later stadium ontdekt. Dat komt doordat de symptomen vaag kunnen zijn.

Vaak voorkomende signalen van eierstokkanker zijn:

• Opgeblazen gevoel
• Snel vol zitten tijdens het eten
• Buikpijn
• Toegenomen buikomvang
• Aanhoudende darmklachten
• Vaker moeten plassen.

Juist omdat deze klachten vaak lijken op onschuldige darm- of overgangsklachten, worden ze soms laat herkend.

Lees ook: Ultrabewerkt voedsel oorzaak eierstokkanker en andere vormen van kanker, zo blijkt uit studie.

Waarom deze vrouwenaandoeningen belangrijk zijn

Bij veel aandoeningen die vrouwen treffen geldt hetzelfde patroon:

• De klachten zijn soms minder typisch.
• Symptomen worden regelmatig toegeschreven aan stress, leeftijd of hormonen.
• Vrouwen wachten vaak langer met hulp zoeken.
• Zorgverleners zien niet altijd direct het volledige plaatje.

Daarom is het belangrijk dat vrouwen hun klachten serieus nemen en dat zorgverleners verder kijken dan één afzonderlijk symptoom.

Wanneer is het verstandig om verder onderzoek te laten doen?

Neem klachten serieus wanneer:

1. Ze langer dan enkele maanden aanhouden
2. Ze jouw dagelijks functioneren beperken
3. Je merkt dat jouw energie sterk afneemt
4. Jouw klachten steeds terugkeren
5. Je het gevoel heeft dat er “iets niet klopt”.

Jouw lichaam geeft signalen af met een reden. Luister daar a.j.b. tijdig naar.

Lees ook: Waarom vrouwen met pijn vaak niet serieus genomen worden (en wat je eraan kunt doen).

Waarom een integrale aanpak vaak beter werkt

Traditioneel wordt vaak gekeken naar één klacht of één orgaansysteem. Bij complexe vrouwengezondheid werkt een bredere aanpak vaak beter.

Dat betekent kijken naar onder andere:

• Gynaecologie
• Hormonen
• Voeding
• Hartgezondheid
• Leefstijl
• Slaap
• Stress
• Darmgezondheid
• Bloedwaarden
• Metabole gezondheid
• Mentale gezondheid
• Leef- en werkomgeving.

Juist de combinatie van deze factoren geeft vaak inzicht in de oorzaak van klachten.

Lees ook: Integrale geneeskunde: wat zijn de voordelen?

Welke vragen kunt je stellen tijdens een medisch consult?

Bereid een afspraak voor door vragen op te schrijven zoals:

• Welke mogelijke oorzaken kunnen mijn klachten verklaren?
• Zijn hormonale factoren onderzocht?
• Is aanvullend bloedonderzoek zinvol?
• Kunnen mijn klachten samenhangen met mijn menstruatiecyclus?
• Zijn er aandoeningen die vaak worden gemist bij vrouwen?
• Welke vervolgstappen zijn mogelijk?

Een goede voorbereiding helpt om sneller tot de juiste diagnose te komen.

Lees ook: Tips voor vrouwen: Hoe hartklachten bespreken bij de huisarts?

De toekomst van vrouwengezondheid

Steeds meer onderzoek richt zich specifiek op vrouwen. Dat is belangrijk. Want vrouwengezondheid gaat over meer dan alleen voortplanting.

Vrouwengezondheid en vrouwengeneeskunde gaat ook over:

• Preventie
• Hartgezondheid
• Hormonen
• Botgezondheid
• Mentale gezondheid
• Seksuele gezondheid
• Gezond ouder worden
• Kwaliteit van leven
• Kwaliteit van relaties.

Door klachten eerder te herkennen en vrouwen centraal te stellen, kunnen diagnoses sneller worden gesteld en behandelingen beter worden afgestemd.

Lees ook: Wat zijn de belangrijkste gezondheidstips voor vrouwen?

Conclusie

Veel vrouwen lopen jarenlang rond met klachten zonder duidelijke verklaring. Dat betekent niet dat de klachten tussen de oren zitten.

Vaak is uitgebreider onderzoek nodig naar hormonale, gynaecologische, metabole of leefstijlgerelateerde oorzaken.

Hoe eerder de juiste oorzaak wordt gevonden, hoe groter de kans op een effectieve behandeling en een betere kwaliteit van leven.

Veel gestelde vragen (FAQ) over vrouwengezondheid

Waarom duurt het soms zo lang voordat vrouwen een diagnose krijgen?

Vrouwen hebben vaak klachten die meerdere lichaamssystemen tegelijk beïnvloeden. Daardoor kan het langer duren voordat de onderliggende oorzaak wordt gevonden.

Zijn vermoeidheid en brain fog normale onderdelen van ouder worden?

Niet altijd. Hoewel leeftijd invloed heeft op het lichaam, kunnen vermoeidheid en concentratieproblemen ook wijzen op hormonale veranderingen, schildklierproblemen, slaapstoornissen of andere medische aandoeningen.

Wat is het verschil tussen perimenopauze en menopauze?

Perimenopauze is de overgangsperiode voorafgaand aan de menopauze. In deze fase kunnen hormonale schommelingen al klachten veroorzaken. De menopauze wordt officieel vastgesteld wanneer een vrouw twaalf maanden geen menstruatie meer heeft gehad.

Kan ik hormonale klachten hebben terwijl mijn bloedwaarden normaal zijn?

Ja. Sommige hormonale klachten zijn niet altijd zichtbaar in standaard bloedonderzoek. Een volledige beoordeling van symptomen, medische geschiedenis en aanvullende diagnostiek kan nodig zijn.

Wanneer moet ik medische hulp zoeken?

Wanneer klachten langer aanhouden, verergeren of uw dagelijks functioneren beïnvloeden, is het verstandig om een zorgverlener te raadplegen.

Waarom voelen veel vrouwen zich niet gehoord in de zorg?

Omdat klachten vaak complex zijn, meerdere systemen tegelijk beïnvloeden en niet altijd passen binnen traditionele diagnostische kaders.

Welke aandoeningen worden bij vrouwen vaak laat ontdekt?

Endometriose, PCOS, schildklierproblemen, auto-immuunziekten en klachten rondom de perimenopauze.

Wat is een integrale benadering van vrouwengezondheid?

Een aanpak waarbij hormonen, leefstijl, voeding, slaap, mentale gezondheid en medische factoren gezamenlijk worden beoordeeld.

Wanneer moet ik aanvullend onderzoek overwegen?

Wanneer klachten langdurig aanwezig zijn, terugkeren of uw kwaliteit van leven beïnvloeden.

Vrouwengezondheid

Lees hier meer over vrouwenzorg, vrouwengezondheid en gezonde leefstijl:

• Waarom de gezondheid van vrouwen meer aandacht verdient.
• Overgang en leefstijl: wat kun je als vrouw zelf doen voor een gezonde toekomst?
• Genderongelijkheid in de spreekkamer: pas na 9 jaar kreeg Lisa een diagnose.
• Waarom te veel linolzuur mogelijk schadelijk is voor jouw gezondheid.
• Wat zijn de 12 symptomen van borstkanker?
• Zit je als vrouw anders bij de huisarts dan een man? Ja, blijkt uit onderzoek.
• Wat is er zo anders aan het vrouwenhart?
• Hoe herken je de symptomen van endometriose?
• Biologische klok van vrouwen: wat zijn de gevolgen?
• Psychedelica (psilocybine) kunnen vrouwen in de perimenopauze helpen.
• Wat zijn de verschillen tussen PCOS en endometriose?
• Patiënten zijn beter af met vrouwelijke artsen, volgens onderzoek.
• Tips voor vrouwen: Hoe hartklachten bespreken bij de huisarts?
• Déze 6 symptomen kunnen wijzen op een hartinfarct bij vrouwen.
• Waarom vrouwen twee keer zo vaak uitvallen door stress (en wat we eraan kunnen doen).
• Van hartaandoeningen tot spiraaltjes: Hoe artsen de pijn van vrouwen wegwuiven.
• Borstkanker: waarom twee derde van de vrouwen de chemo mogelijk kan overslaan.
• Wat zijn bijschildklieraandoeningen bij vrouwen?
• De impact van auto-immuunziekten op het vrouwenhart.
• Wetenschappers ontwikkelen borstkankermonitor die in beha past.
• Zelfacceptatie bij vrouwen: oorzaken, tips en hoe je een positief zelfbeeld ontwikkelt.
• Wat zijn de 3 meest pijnlijke aandoeningen bij vrouwen?
• 10 gezondheidsproblemen waar vrouwen zich voor schamen.
• Waarom vrouwen en mannen verschillen ervaren in hun immuunsysteem.

Auteur: Redactie SHE Health

Bronnen: SHE Health Clinics, Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG), European Society of Human Reproduction and Embryology (ESHRE), National Institutes of Health (NIH), British Menopause Society, International Menopause Society, The Lancet Women’s Health Reports, Journal of Women’s Health

Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld voor informatieve doeleinden en vervangt geen medisch advies, diagnose of behandeling. Neem bij medische klachten altijd contact op met een gekwalificeerde arts of zorgverlener. Resultaten en behandelingen verschillen per persoon.