Vapen wordt vaak gezien als een “veiliger alternatief” voor roken. Maar nieuw wetenschappelijk onderzoek laat iets anders zien: vapen veroorzaakt waarschijnlijk schade die kan leiden tot kanker!
De grote vraag is: zijn we opnieuw te laat met ingrijpen, net zoals bij sigaretten?
Wat zegt het nieuwste onderzoek?
Steeds meer wetenschappelijke studies laten zien dat vapen schadelijk is voor het lichaam. Onderzoekers zien duidelijke signalen die lijken op de eerste fases van kanker.
- Vapen veroorzaakt schade aan cellen en DNA in longen en mond
- De damp bevat stoffen die kunnen leiden tot ontstekingen en oxidatieve stress
- Sommige onderzoeken tonen zelfs tumorvorming in dierstudies; met verhoogd risico op mond- en longkanker.
Dit zijn dezelfde soort veranderingen die we eerder zagen bij roken; lang voordat bewezen werd dat roken kanker veroorzaakt.
👉 Belangrijk: De e-sigaret bestaat pas zo’n 20 jaar. Dat betekent dat we de lange termijn effecten nog niet volledig kennen, maar de eerste signalen zijn uiterst zorgwekkend.
Waarom vapen schadelijker is dan veel mensen denken
Veel mensen denken: “Het is alleen waterdamp”. Dat klopt echter niet.
In een vape zitten onder andere:
- Nicotine (sterk verslavend)
- Chemische smaakstoffen
- Fijnstof en ultrakleine deeltjes
- Zware metalen zoals lood en cadmium.
Deze stoffen komen diep in jouw longen terecht en verspreiden zich door jouw hele lichaam.
Mogelijke gevolgen:
- Schade aan longen en luchtwegen
- Verhoogd risico op hart- en vaatziekten
- Invloed op hersenen (vooral bij jongeren); verstoort (onherstelbaar) de ontwikkeling van de hersenen
- Verhoogd risico op psychische problematiek
- Mogelijk verhoogd risico op diverse soorten kanker.
Lees ook: Vapen: Wat zijn de echte gezondheidsrisico’s?
De vergelijking met roken: een belangrijke les
Bij sigaretten duurde het bijna 100 jaar voordat iedereen erkende hoe schadelijk ze zijn.
Wat gebeurde er toen?
- Eerste signalen werden genegeerd
- Industrie benadrukte dat het “veilig” was
- Miljoenen mensen werden ziek voordat beleid volgde.
Nu zien onderzoekers dezelfde patronen bij vapen. Daarom pleiten veel experts voor het voorzorgsprincipe: Niet wachten op volledig bewijs, maar nu al actie nemen.
Lees ook: Iedere sigaret verkort jouw leven met 20 minuten, blijkt uit nieuw onderzoek.
Waarom juist vrouwen extra alert moeten zijn
Voor vrouwen zijn er extra aandachtspunten:
1. Hormonen en vruchtbaarheid
Nicotine kan invloed hebben op:
- Hormoonbalans
- Menstruatiecyclus
- Vruchtbaarheid.
2. Zwangerschap
Vapen tijdens zwangerschap kan risico’s geven voor:
- Groei van de baby
- Ontwikkeling van hersenen.
3. Stress en coping
Veel vrouwen gebruiken vapen als:
- Stressregulatie
- Gewichtscontrole
- “Gezonder alternatief” voor roken.
Maar dit werkt vaak averechts door:
- Verslaving
- Meer stress op lange termijn.
Lees ook: Roken: Dít zijn de unieke gevaren voor vrouwen.
Jongeren en vapen: een groeiend probleem
Artsen maken zich vooral zorgen over jongeren:
- Jongeren beginnen soms al rond 12–13 jaar met vapen
- Vapes bevatten vaak meer nicotine dan sigaretten
- Verslaving ontstaat snel.
Daarnaast stappen veel jongeren later alsnog over op gewone sigaretten: tweederde van de vapende jongeren gaat roken. Dit maakt vapen geen oplossing, maar juist een instapproduct.
Lees ook: 12 soorten kanker die je door roken kunt krijgen.
Lees ook: Verslaving: wat zijn de verschillen tussen vrouwen en mannen?
Veel gemaakte misverstanden over vapen
Misverstand 1: “Vapen is veilig”
➡️ Onjuist. Het is minder onderzocht, maar helemaal niet veilig.
Misverstand 2: “Het helpt me stoppen met roken”
➡️ Soms tijdelijk, maar vaak ontstaat dubbele verslaving (vapen en roken).
Misverstand 3: “Het is alleen waterdamp”
➡️ Onjuist. Het bevat schadelijke chemische stoffen en metalen.
Wat kun je doen?
1. Gebruik het voorzorgsprincipe
Als iets mogelijk schadelijk is → neem het serieus.
2. Wil je stoppen met vapen?
Effectieve strategieën zijn:
- Nicotine geleidelijk afbouwen
- Gedrag vervangen (bijv. ademhaling, beweging)
- Professionele begeleiding.
3. Let op signalen van verslaving
- Niet zonder kunnen
- Gebruik bij stress
- Steeds vaker nodig hebben.
4. Bespreek het met jouw huisarts
Zeker bij:
- Kinderwens
- Hormonale klachten
- Long- of hartklachten.
De visie van SHE Health Clinics
Bij SHE Health Clinics kijken we breder dan alleen symptomen.
Vapen is geen losstaand probleem, maar vaak onderdeel van:
- Stress
- Hormoondisbalans
- Leefstijlpatronen
- Zelf sabotage, verborgen trauma, angst en/of depressie
- Verslavingsgevoeligheid.
Onze aanpak:
- Medisch + leefstijl gecombineerd
- Focus op preventie
- Persoonlijke begeleiding.
👉 Niet alleen stoppen met vapen, doch ook de oorzaak aanpakken.
Conclusie
De signalen zijn duidelijk: Vapen is waarschijnlijk schadelijker dan lange tijd werd gedacht en mogelijk zelfs kankerverwekkend.
We staan nu op hetzelfde punt als bij roken, tientallen jaren geleden.
Het verschil? We hebben nu de kennis om eerder in te grijpen!
Veel gestelde vragen over vapen (FAQ)
Is vapen minder schadelijk dan roken?
Waarschijnlijk wel, maar het is zeker niet veilig.
Kan je kanker krijgen van vapen?
Ja, er zijn sterke aanwijzingen dat vapen kan bijdragen aan kanker, doch wetenschappelijk langetermijnonderzoek loopt nog.
Is af en toe vapen veilig?
Nee. Ook incidenteel gebruik kan schadelijke stoffen in jouw lichaam brengen.
Wat is slechter: roken of vapen?
Beide zijn zeer schadelijk. Vapen is geen “gezonde” keuze.
Hoe kun je als ouder het gesprek over vapen aangaan met een kind?
- Ouders kunnen het verschil maken door tijdig het gesprek aan te gaan met hun kind(eren). Op de website Helder Opvoeden vinden ouders feiten, tips en handige tools om dat gesprek goed te voeren en te voorkomen dat hun kind gaat vapen.
- Door het Trimbos Instituut is er een podcast gelanceerd waarin ouders hun ervaringen delen en praktische tips worden gedeeld. Beluister de aflevering HIER op Spotify.
Waar kan ik professionele hulp krijgen om te stoppen met vapen?
Er zijn diverse professionele zorgverleners die hulp kunnen bieden, waaronder:
- WeQuit biedt in 6 online sessies blijvend stoppen met roken of vapen. De meeste van hun therapie wordt (deels) vergoedt door een zorgverzekeraar.
- Kick Your Habits
- Tactus Verslavingszorg
- Brijder Verslavingszorg
Hier kun je meer lezen over de gezondheidsrisico’s en gevolgen van roken en andere verslavingen:
- Waarom longkanker vaak niet op tijd wordt opgemerkt.
- GHB-verslaving bij vrouwen: Oorzaken, kenmerken en herstel.
- Cannabis roken: Dít zijn de échte risico’s!
- Alcoholverslaving bij vrouwen: Begrijpen en overwinnen.
- Gezondheidsrisico’s van partydrugs: een ontnuchterende realiteit.
- Seksverslaving bij vrouwen: oorzaken en behandeling.
- Waarom krijgen veel vrouwen Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)?
- Alcohol en roken: beide kankerverwekkend!
- Wat is er mis met de verslavingszorg voor vrouwen?
- Oxycodon: verslavende en gevaarlijke pijnstiller (alles wat je moet weten).
- Alcohol vergroot risico op 7 soorten kanker!
- Marihuanagebruik verhoogt risico op hartaanval, hartfalen en beroerte.
- Longkanker: waarom krijgen veel Nederlandse vrouwen het?
- Toch drinken of roken: vrouwen vaak niet goed voorbereid op zwangerschap.
Auteur: Redactie
Bronnen: SHE Health Clinics, Oxford Academic, Medical Journal of Australia, Journal of Cancer Policy, Tobacco Induced Diseases, ESMO Open, PubMed, Journal of Carcinogenesis, The Guardian, NU.nl
