Welke onderzoeken kun je krijgen bij de gynaecoloog?

Veel vrouwen vinden een bezoek aan de gynaecoloog spannend. Dat is heel normaal. Misschien heb je klachten, maak je je zorgen of wil je gewoon weten of alles gezond is. Een gynaecoloog onderzoekt en behandelt problemen rondom de vrouwelijke gezondheid, zoals menstruatieklachten, hormonen, vruchtbaarheid, de overgang en klachten aan de baarmoeder, eierstokken of vagina.

Tijdens een afspraak kijkt de gynaecoloog welke onderzoeken nodig zijn. Niet iedere vrouw krijgt dezelfde onderzoeken. Dat hangt af van jouw leeftijd, klachten, medische voorgeschiedenis en persoonlijke situatie.

In dit artikel leggen we in begrijpelijke taal uit welke onderzoeken je kunt krijgen bij de gynaecoloog en waarom deze onderzoeken worden gedaan. Bij SHE Health Clinics worden alle gynaecologische onderzoeken uitgevoerd door ervaren vrouwelijke gynaecologen.

Waarom ga je naar de gynaecoloog?

Er zijn veel redenen waarom vrouwen een afspraak maken bij de gynaecoloog. Bijvoorbeeld bij:

• Hevige menstruaties
• Anticonceptie
• Pijn tijdens de menstruatie
• Buikpijn of bekkenpijn
• Onregelmatige menstruaties
• Overgangsklachten
• Bekkenbodemklachten
• Problemen met zwanger worden
• Bloedverlies tussen menstruaties
• Vaginale klachten
• Verzakkingsklachten
• Urineverlies
• Baarmoederpoliepen
• Vaginale droogheid
• Vermoeden op geslachtsziekte
• Pijn tijdens vrijen
• Vleesbomen (myoom)
• Cyste
• Vulvaire huidklachten
• Menstruele migraine
• Seksuele problematiek
• Terugkerende urineweginfectie
• Controle tijdens zwangerschap
• Vaginale spataderen
• Preventief gynaecologisch onderzoek
• Afwijkende uitstrijkjes
• Hormonale klachten
• Prenatale screening
• Second Opinion
• Vermoeidheid of stemmingswisselingen.

De gynaecoloog biedt een breed aanbod aan medische onderzoeken en probeert eerst goed te begrijpen wat er speelt. Daarna wordt gekeken welke onderzoeken nodig zijn.

Lees ook: Veel voorkomende gynaecologische aandoeningen: herken de signalen.

Het eerste gesprek: de intake

Een afspraak bij SHE Health begint meestal met een uitgebreide adaptieve vragenlijst, die je online kunt invullen voordat de fysieke afspraak plaatsvindt. Daarna volgt het persoonlijke gesprek met de gynaecoloog. Dit heet de intake of anamnese.

De gynaecoloog kan specifieke vragen stellen over:

• Jouw menstruatie
• Jouw cyclus
• Eventuele pijnklachten
• Seksualiteit
• Zwangerschappen
• Medicijngebruik
• Hormonen
• Stress, voeding en leefstijl
• Slaap
• Familiegeschiedenis
• Werk en werkomgeving
• Relatie en gezinssituatie
• Eerdere operaties of aandoeningen.

Het is belangrijk om eerlijk antwoord te geven, zodat de gynaecoloog een goed en compleet beeld van jouw gezondheid en risicoprofiel kan krijgen. Dit maakt het bepalen van wat voor een medisch onderzoek er nodig is makkelijker. Alles wat je bespreekt blijft strikt vertrouwelijk.

Lichamelijk gynaecologisch onderzoek

Soms doet de gynaecoloog een lichamelijk onderzoek. Dit gebeurt altijd met uitleg vooraf en alleen als het nodig is.

Bij een lichamelijk onderzoek kan gekeken worden naar:

• De buik
• De vagina
• De baarmoedermond
• De baarmoeder
• De eierstokken.

Je mag altijd aangeven als je iets spannend vindt of even wilt stoppen.

Lees ook: Wat zijn de voordelen van een gynaecologische check-up?

Inwendig gynaecologisch onderzoek

Een veelvoorkomend onderzoek bij de gynaecoloog is een inwendig onderzoek. De gynaecoloog gebruikt vaak een speculum. Dit wordt ook wel een “eendenbek” genoemd. Hiermee kan de gynaecoloog de vagina en baarmoedermond bekijken.

Een inwendig onderzoek kan helpen bij:

• Vaginale klachten
• Bloedverlies
• Pijnklachten
• Afwijkende uitstrijkjes
• Infecties.

Soms voelt het onderzoek wat ongemakkelijk, maar meestal duurt het maar kort.

Lees ook: Vaginaklachten: veel voorkomende symptomen en behandelingen.

Gynaecologisch echo-onderzoek

Een gynaecologische echografie is één van de meest gebruikte onderzoeken in de gynaecologie. Met geluidsgolven maakt de gynaecoloog (echo)beelden van de binnenkant van het lichaam. Een echo doet meestal geen pijn.

Er zijn verschillende soorten gynaecologische echo’s.

1. Uitwendige echo

Bij een uitwendige echo beweegt de arts een apparaatje over de buik. Dit onderzoek wordt bijvoorbeeld gebruikt om te kijken naar:

• De baarmoeder
• Eierstokken
• Zwangerschap
• Myomen (vleesbomen)
• Cystes.

2. Inwendige echo

Bij een inwendige echo wordt een smalle echoprobe voorzichtig in de vagina ingebracht. Hiermee kunnen organen vaak beter bekeken worden. Een inwendige echo wordt vaak gedaan bij:

• Pijnklachten
• Endometriose
• Fertiliteitsproblemen
• Onregelmatige bloedingen
• Overgangsklachten
• Controle van eierstokken of baarmoeder.

Veel vrouwen vinden dit onderzoek minder vervelend dan ze vooraf denken.

Lees ook: Transvaginale echografie: dit wil je er over weten.

Lees ook: 33 ziektes die bij vrouwen moeilijk worden ontdekt.

Uitstrijkje

Een uitstrijkje wordt gedaan om afwijkende cellen van de baarmoedermond op te sporen. Tijdens het onderzoek neemt de arts met een klein borsteltje wat cellen af van de baarmoedermond. Het onderzoek kan kort ongemakkelijk voelen, doch duurt meestal minder dan een minuut.

Een uitstrijkje kan onderdeel zijn van:

• Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
• Controle bij HPV
• Onderzoek bij afwijkend bloedverlies.

Lees ook: Afwijkend uitstrijkje? Dit zijn de vervolgstappen.

HPV-test

Soms wordt een uitstrijkje gecombineerd met een HPV-test. HPV is een virus dat afwijkende cellen aan de baarmoedermond kan veroorzaken. Meestal ruimt het lichaam het virus vanzelf op. Bij een HPV-test onderzoekt het laboratorium of het HPV virus aanwezig is.

Lees ook: Wat is het verband tussen HPV en baarmoederhalskanker?

Bloedonderzoek

Bij hormonale of lichamelijke klachten kan bloedonderzoek nodig zijn. Hiermee kunnen bijvoorbeeld hormonen, vitamines of ontstekingen worden onderzocht. Denk aan onderzoek naar:

• Oestrogeen
• Progesteron
• Schildklier
• IJzertekort
• Magnesiumtekort
• Vitamine B12 tekort
• Vitamine D
• Overgang
• PCOS
• Ontstekingswaarden.

Bloedonderzoek helpt om een completer beeld van jouw gezondheid te krijgen.

Urineonderzoek

Bij klachten zoals urineverlies, vaak plassen of pijn bij het plassen kan urine worden onderzocht. Zo kan gekeken worden naar:

• Blaasontsteking
• Bacteriën
• Suiker in de urine
• Andere afwijkingen.
• Onderzoek naar infecties.

Bij vaginale klachten of pijn kan de gynaecoloog onderzoek doen naar infecties. Er kan bijvoorbeeld getest worden op:

• Schimmelinfecties
• Bacteriële infecties
• SOA’s
• Ontstekingen.

Vaak gebeurt dit met een wattenstaafje of vaginale test.

Lees ook: Wát zegt de kleur van je urine over je gezondheid?

Hysteroscopie

Bij een hysteroscopie kijkt de gynaecoloog met een dun cameraatje in de baarmoeder. Dit gynaecologische onderzoek wordt gebruikt bij:

• Hevig bloedverlies
• Poliepen
• Myomen
• Onverklaarbare bloedingen
• Vruchtbaarheidsproblemen.

Dit onderzoek gebeurt meestal op de polikliniek en soms in het ziekenhuis.

Lees ook: Wat is een hysteroscopie?

Colposcopie

Bij een afwijkend uitstrijkje kan een colposcopie nodig zijn. De gynaecoloog bekijkt dan de baarmoedermond met een speciale microscoop. Soms wordt een klein stukje weefsel weggehaald voor verder onderzoek. Dit heet een biopt.

Lees ook: Hoe gaat een kolposcopie onderzoek?

Onderzoek bij vruchtbaarheidsproblemen

Wanneer zwanger worden niet lukt, kan de gynaecoloog extra onderzoeken doen. Denk aan:

• Hormoononderzoek
• Echo’s
• Onderzoek naar eisprong
• Onderzoek van eileiders
• Spermaonderzoek van de partner.

Vruchtbaarheidsonderzoek wordt altijd afgestemd op de persoonlijke situatie.

Lees ook: Onvruchtbaarheid en vruchtbaarheidsproblemen: wat je moet weten.

Onderzoek tijdens de overgang

Veel vrouwen bezoeken de gynaecoloog tijdens de overgang. Overgangsklachten kunnen zijn:

• Opvliegers
• Slecht slapen
• Vermoeidheid
• Gewichtstoename
• Somberheid
• Nachtzweten
• Vaginale droogheid
• Hartkloppingen.

De gynaecoloog kijkt niet alleen naar hormonen, doch vaak ook naar mentale gezondheid, leefstijl, werkdruk, voeding, slaap en cardiovasculaire gezondheid.

Soms worden extra controles gedaan, zoals:

• Bloeddruk meten
• Bloedonderzoek
• Botgezondheid beoordelen
• Risico op hart- en vaatziekten bekijken.

Lees ook: 6 tips van gynaecologen om je goed voor te bereiden op de overgang.

Onderzoek bij endometriose

Endometriose kan zorgen voor hevige menstruatiepijn, buikpijn en vruchtbaarheidsproblemen. De gynaecoloog kan hierbij gebruikmaken van:

• Echo’s
• Inwendig onderzoek
• MRI-scans
• Soms een kijkoperatie.

Vroege herkenning van endometriose is belangrijk.

Lees ook: 6 dingen die je volgens de gynaecoloog moet weten over endometriose.

MRI- of CT-scan

Soms zijn extra scans nodig voor meer duidelijkheid. Een MRI of CT-scan kan helpen bij:

• Endometriose
• Grote myomen
• Afwijkingen aan organen
• Verdere diagnostiek.

Deze onderzoeken gebeuren meestal in het ziekenhuis of een radiologisch centrum.

Moet je je voorbereiden?

Soms wel. De gynaecoloog of kliniek geeft vooraf instructies. Bijvoorbeeld:

• Met volle blaas komen voor een echo
• Geen vaginale crème gebruiken
• Urine meenemen
• Medicatie doorgeven
• Niet menstrueren bij bepaalde onderzoeken
• Vooraf een dagboek bijhouden.

Draag comfortabele kleding en neem eventueel iemand mee als je dat prettig vindt.

Lees ook: Déze 10 symptomen moet je volgens een gynaecoloog nooit negeren.

Mag je vragen stellen?

Ja, altijd! Je mag tijdens een afspraak altijd vragen stellen over:

• Waarom een onderzoek nodig is
• Of het pijn doet
• Mogelijke risico’s
• De uitslag
• Behandelingen
• Alternatieven
• Leefstijladviezen.

Het is belangrijk dat jij je gehoord, begrepen en veilig voelt.

Lees ook: Wat zijn de meest gestelde vragen aan een gynaecoloog?

Wanneer krijg je de uitslag?

Dat verschilt per medisch onderzoek. Sommige uitslagen krijg je direct, zoals bij een echo. Andere onderzoeken duren langer, bijvoorbeeld:

• Bloedonderzoek
• Uitstrijkjes
• Biopten.

Vaak duurt dit enkele dagen tot enkele weken.

Tot slot

Een bezoek aan de gynaecoloog draait om jouw gezondheid, veiligheid en welzijn. De onderzoeken die worden gedaan helpen om klachten beter te begrijpen en passende zorg te bieden.

Heb je klachten of maak je je zorgen? Blijf er niet mee rondlopen. Hoe eerder problemen worden onderzocht, hoe beter er vaak geholpen kan worden.

Veel vrouwen merken dat spanning vooraf groter is dan het onderzoek zelf. Goede uitleg, persoonlijke aandacht en een veilige omgeving maken vaak een groot verschil.

Lees ook: 8 Belangrijke gynaecologische waarschuwingssignalen die vrouwen niet mogen negeren.

Hier kun je meer lezen over gynaecologie en vrouwengezondheid:

• SHE Health Clinics overzicht gynaecologisch zorgaanbod.
• Wat is vulvaire intra-epitheliale neoplasia (VIN)?
• De toekomst van diagnostiek: geen pijnlijke onderzoeken meer?
• Waarom worden bepaalde ziektes bij vrouwen niet op tijd ontdekt?
• Gynaecologische aandoeningen: welke komen het meeste voor?
• Wat betekent AI in de gezondheidszorg voor jouw toekomst?
• Alles wat je moet weten over urineweginfectie.
• Branderig gevoel bij de vagina: oorzaken, symptomen en wat je eraan kunt doen.
• Welke onderzoeken zijn er mogelijk als het niet lukt om zwanger te worden?
• Vaginale droogheid: oorzaken en behandeling.
• Patiënten zijn beter af met vrouwelijke artsen, volgens onderzoek.
• 10 oorzaken en symptomen van ongewenst urineverlies.
• Wat kan PGAD veroorzaken?
• Dít zijn de 10 dingen waarvan je gynaecoloog graag wil dat je er nú mee stopt!
• Welke vrouwen hebben risico op vleesbomen?
• Wat zijn de symptomen van PGAD? Herken de signalen van Persistent Genital Arousal Disorder.
• Anticonceptie: Wat zijn de meest gestelde vragen aan een gynaecoloog?
• Wat kun je doen aan een baarmoederverzakking?
• Biologische klok van vrouwen: wat zijn de gevolgen?
• Wat zijn de belangrijkste gezondheidstips voor vrouwen?

Auteur: Redactie SHE Health