Psoriasis is een chronische huidaandoening. Dat betekent dat de ziekte niet overgaat, maar wel periodes kent met meer of minder klachten. Veel vrouwen hebben er last van, soms al op jonge leeftijd.
In dit artikel lees je wat psoriasis is, welke klachten je kunt krijgen, welke vormen er zijn en wat je eraan kunt doen.
Wat is psoriasis?
Psoriasis is een niet-besmettelijke huidziekte. Je kunt het dus niet krijgen van iemand anders.
Bij psoriasis vernieuwt de huid zich te snel. Normaal duurt dit proces ongeveer 4 weken. Bij psoriasis gebeurt dit al binnen een paar dagen. Daardoor ontstaan rode plekken met witte schilfers.
Psoriasis heeft te maken met een overactief immuunsysteem en vaak ook met erfelijke aanleg. Soms is het een gevolg van een auto-immuunstoornis.
Lees ook: Jeuk, schilfers en gewrichtspijn: alles wat je moet weten over psoriasis.
Hoe vaak komt psoriasis voor?
Psoriasis komt relatief vaak voor:
- Wereldwijd heeft ongeveer 2–3% van de mensen psoriasis
- In Nederland gaat het om 1,5–2% van de bevolking
- Mannen en vrouwen krijgen het ongeveer even vaak.
Bij vrouwen begint psoriasis vaak:
- Tussen 15 en 25 jaar, of
- later in het leven (tweede piek).
Klachten bij psoriasis
De klachten verschillen per persoon. Veel voorkomende symptomen van psoriasis zijn:
- Rode plekken op de huid
- Witte of zilverachtige schilfers
- Jeuk, branderig gevoel of pijn
- Droge en gevoelige huid
- Scheurtjes of bloedpuntjes.
Psoriasis zit vaak op:
- Ellebogen en knieën
- Hoofdhuid
- Onderrug
- Nagels
- Huidplooien (zoals onder de borsten bij vrouwen).
Lees ook: Hoe herken je het verschil tussen eczeem en psoriasis?
Verschillende vormen van psoriasis
Er zijn meerdere soorten psoriasis waaronder:
1. Plaque psoriasis (meest voorkomend)
- Komt voor bij 80–90% van de mensen
- Dikke, rode plekken met schilfers
- Vaak op ellebogen, knieën en hoofdhuid.
2. Psoriasis van de hoofdhuid
- Komt voor bij bijna de helft van de patiënten
- Schilfers en jeuk op de hoofdhuid.
3. Nagelpsoriasis
- Komt voor bij ongeveer 50%
- Nagels worden dik, brokkelig of verkleurd.
4. Inverse psoriasis
- In huidplooien (oksels, liezen, onder borsten)
- Minder schilfers, vaak rood en glanzend.
5. Guttate psoriasis
- Kleine rode druppelvormige plekjes
- Komt vaker voor bij jongeren.
6. Pustuleuze psoriasis (zeldzaam)
- Blaasjes met pus
- Kan ernstig zijn.
Lees ook: Wat zijn de onbekendere soorten psoriasis?
Psoriasis en vrouwen: extra aandachtspunten
Hoewel psoriasis even vaak voorkomt bij mannen en vrouwen, zijn er diverse belangrijke verschillen:
Hormonen spelen een rol
Bij vrouwen kunnen klachten veranderen door:
- Menstruatie
- Zwangerschap
- Overgang en menopauze.
Sommige vrouwen merken verbetering tijdens zwangerschap, doch verergering van de psoriasisklachten daarna.
Psoriasis in huidplooien
Vrouwen hebben vaker last van psoriasis:
- Onder de borsten
- In de liezen.
Dit kan extra gevoelig en pijnlijk zijn.
Invloed op zelfbeeld
Psoriasis kan zichtbaar zijn. Dit kan bij vrouwen leiden tot:
- Onzekerheid
- Schaamte
- Stress
- Angst
- Isolement.
Dit is belangrijk om serieus te nemen.
Lees ook: Fascia: Het levende Internet van jouw lichaam.
Mogelijke oorzaken en triggers van psoriasis
De precieze oorzaak van psoriasis is nog niet volledig bekend. Wel weten we dat deze factoren een rol spelen:
- Erfelijke aanleg
- Overactief immuunsysteem
- Stress
- Infecties (zoals keelontsteking)
- Huidbeschadiging (wondjes, krabben)
- Medicatie (bijv. bepaalde bloeddrukmedicatie en vaccinaties)
- Darmflora en darmaandoeningen (zoals IBS, Ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa).
De rol van de darmen bij psoriasis
Steeds meer wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de darmen en de huid met elkaar verbonden zijn. Dit wordt ook wel de darm-huid-as genoemd.
In de darmen leven miljarden bacteriën. Samen noemen we dit het microbioom (of darmflora). Deze bacteriën helpen onder andere bij:
- Het afweersysteem
- De spijsvertering
- Het remmen van ontstekingen.
Lees ook: Vrouwen en het microbioom: Wat je moet weten.
Verstoring van de darmflora
Bij sommige mensen met psoriasis is er sprake van een verstoorde darmflora. Dit noemen we ook wel dysbiose.
Dit kan zorgen voor:
- Meer ontstekingen in het lichaam
- Een overactief immuunsysteem
- Verergering van huidklachten.
Onderzoek laat zien dat mensen met psoriasis vaak een andere samenstelling van darmbacteriën hebben dan mensen zonder psoriasis.
Belangrijk: dit betekent niet dat darmproblemen de enige oorzaak zijn, doch ze kunnen wel een belangrijke rol spelen.
Lees ook: Van ontstekingen tot een chronische aandoening: wat is het verband tussen psoriasis en je darmen?
Wat kun je zelf doen voor jouw darmgezondheid?
Een gezonde darmflora kan helpen om ontstekingen te verminderen. Dit kan een positief effect hebben op psoriasis.
1. Eet vezelrijke voeding (prebiotica)
Prebiotica zijn voedingsstoffen voor goede darmbacteriën. Denk aan:
- Groente (zoals broccoli, prei, ui, wortel)
- Fruit (zoals appel en banaan)
- Volkoren producten
- Peulvruchten.
Lees ook: De beste prebiotica en probiotica: Wat zijn ze en waarom zijn ze belangrijk?
2. Gebruik gefermenteerde voeding (probiotica)
Deze bevatten levende goede bacteriën. Voorbeelden van probiotische voeding:
- Yoghurt en kefir
- Zuurkool
- Kimchi
- Kombucha.
Lees ook: Probiotica voor eczeem: Kan het helpen bij het verbeteren van symptomen?
3. Verminder ontstekingsbevorderende voeding
Probeer minder te eten:
- Suiker en bewerkte producten
- Fastfood
- Alcohol
- Linolzuur en plantaardige vetten.
Lees ook: Linolzuur: het meest destructieve ingrediënt in jouw voeding.
4. Kies voor ontstekingsremmende voeding
Dit kan helpen bij psoriasis:
- Vette vis (omega 3)
- Noten en zaden
- Extra virgin olijfolie
- Veel (biologische) groente.
Lees ook: Laaggradige ontstekingen: Wat kun je er zelf tegen doen?
5. Let op jouw leefstijl
Ook belangrijk voor jouw darmen:
- Voldoende slaap
- Stress verminderen
- Regelmatig bewegen.
Lees ook: Hoe slaap de gezondheid van de huid beïnvloedt: Rol, risico’s en remedies voor een stralende huid.
Psoriasis en andere aandoeningen
Psoriasis is meer dan een huidziekte. Het kan samen gaan met:
- Psoriatische artritis (gewrichtsklachten)
- Auto-immuunziektes
- Chronische darmklachten (bijv. Colitis Ulcerosa of ziekte van Crohn)
- Hart- en vaatziekten
- Overgewicht
- Depressie.
Ongeveer 30% van de mensen met psoriasis krijgt ook gewrichtsklachten
Behandeling van psoriasis
Psoriasis is niet altijd te genezen, doch veelal wel goed te behandelen.
1. Crèmes en zalven
- Hormoonzalven
- Vitamine D-crèmes
- Verzachtende crèmes.
2. Lichttherapie
- UVB-licht
- Vermindert ontsteking.
3. Medicatie
Bij ernstigere vormen:
- Tabletten (zoals methotrexaat)
- Biologicals (gerichte immuuntherapie).
4. Leefstijl
- Stress verminderen
- Gezonde voeding
- Niet roken
- Matig alcoholgebruik.
Lees ook: 8 bewezen manieren om je darmflora te versterken.
Wanneer naar een arts of specialist?
Neem contact op met een (huis)arts en/of dermatoloog als:
- Jouw klachten erger worden
- Je pijn hebt of slecht slaapt
- Jouw gewrichten pijn doen
- Behandelingen niet helpen.
Met de juiste multidisciplinaire behandeling en begeleiding is psoriasis vaak goed onder controle te houden.
Meer lezen over huidklachten, darmklachten, gezonde huid en leefstijl:
- Hoe kun je winterjeuk voorkomen en behandelen?
- Dít is hoe stress en ontstekingen met elkaar in verband staan.
- Huidaandoeningen bij vrouwen: wat je moet weten.
- Collageen: waarom zo belangrijk voor jouw huid?
- Darmmicrobioom: hoe houdt je die gezond?
- Haaruitval bij vrouwen: oorzaken en gevolgen.
- Welke voedingsmiddelen versnellen het verouderingsproces?
- Jouw huid gezond houden: welke vitaminen en mineralen kunnen helpen?
- Wortels versterken je darmen en immuunsysteem.
- 10 soorten voeding waar je NIET bepaald gezonder van wordt.
- Lichen Planus: vervelende huidaandoening.
- Voordelen van Probiotica bij Prikkelbare Darmsyndroom (PDS).
- Hoe kun je leren omgaan met een chronische ziekte of chronische pijn?
- Regelmatig last van buikpijn en diarree? Aan déze symptomen herken je de ziekte van Crohn.
- Supplementen bij auto-immuunstoornissen: Wat werkt echt?
- Ultrabewerkt eten blijkt schadelijk voor al onze organen blijkt uit studie.
- Hoe verwijder je bestrijdingsmiddelen van je groenten en fruit?
- Pure chocolade: waarom het goed is voor de gezondheid van vrouwen.
- Onderzoek toont aan dat bepaalde groente risico op darmkanker met 17% verlaagt.
- Clowns-eczeem: Oorzaken, symptomen en behandeling.
- Wat zijn de oorzaken van bloed uit je anus?
- Veel voorkomende haar- en hoofdhuidproblemen bij vrouwen.
- Pijn linksonder in je buik? Déze symptomen kunnen wijzen op diverticulitis.
- Bloed bij je ontlasting? Neem je klachten serieus!
Bronnen: SHE Health, Springer Nature, MDPI, Microbiome Journal, PubMed, Dermatology & Therapy, MDPI, BMC Microbiology
