Bij het Pelvic Congestion Syndrome (PCS) hebben mensen chronische buikpijn door spataderen in de buik. Deze zijn ontstaan door een verhoogde druk in de aderen. PCS kan bij zowel mannen als vrouwen voorkomen, doch bij vrouwen komt het aanzienlijk vaker voor. Daarom geven we in dit artikel graag een uitleg over de oorzaak, symptomen en behandeling van PCS.
Oorzaken Pelvic Congestion Syndroom
Rond de baarmoeder en de eierstokken kan pijn optreden door stuwing van bloed in de aders. De kleppen in deze aders ontbreken. Dit kan al vanaf de geboorte zo zijn. Maar het kan ook veroorzaakt worden door zwangerschap(pen) of door hormonale oorzaken.
Symptomen Pelvic Congestion Syndroom
De meest voorkomende symptomen van PCS (chronische buikpijn) zijn:
- Doffe pijn in de (onder)buik.
- Pijn in de bekkenbodem.
- Pijn bij het plassen.
- Pijn tijdens of na het vrijen.
- Spataderen op of rond de geslachtsdelen of anus en aambeien.
Lees ook: Wat zijn vaginale spataderen en wat kan je er aan doen?
PCS is meer dan “pijn in de onderbuik”
Bij vrouwen presenteren de klachten zich vaker als diffuse pijn die uitstraalt naar rug, heupen, benen of vagina. Dit heeft te maken met de anatomie van het kleine bekken: zenuwen, organen en bloedvaten liggen dicht op elkaar. Een overvolle ader kan daardoor druk uitoefenen op omliggende structuren, wat veel soorten klachten kan geven, zoals:
- Een zeurende bekkenpijn die erger wordt bij lang staan of zitten;
- Pijn bij of na vrijen;
- Menstruatiepijn die heviger lijkt dan je gewend bent;
- Gevoel van druk of zwaarte in het bekken;
- Soms vaginale spataderen of zichtbare aders rond de schaamstreek.
Veel vrouwen herkennen dit patroon pas achteraf, omdat de klachten langzaam erger worden en als “normaal” of “hormonaal” worden bestempeld.
Hormonen, zwangerschap en PCS: waarom vrouwen extra kwetsbaar zijn
Vrouwen hebben een complex hormonaal systeem dat direct invloed heeft op de bloedvaten in het bekken. Vooral het hormoon oestrogeen zorgt ervoor dat vaatwanden slapper en wijder kunnen worden. Dat is normaal en helpt bijvoorbeeld tijdens de menstruatiecyclus en zwangerschap. Maar bij sommige vrouwen leidt dit tot overmatige verwijding van de bekkenvaten, waardoor het bloed minder goed kan terugstromen. Hierdoor ontstaat veneuze congestie, een opstapeling van bloed rondom baarmoeder, eierstokken en vagina.
Dit verklaart ook waarom PCS vaker voorkomt bij vrouwen die zwanger zijn geweest. Tijdens een zwangerschap neemt het bloedvolume in het lichaam met wel 30-50% toe. De aders moeten dan extra hard werken. Na de bevalling keren deze vaten niet altijd terug naar hun oorspronkelijke vorm.
PCS en mentale belasting: pijn is niet “tussen je oren”
PCS wordt vaak gelinkt aan andere aandoeningen zoals endometriose, adenomyose of prikkelbare darm. Wanneer onderzoeken niets opleveren, voelen vrouwen zich regelmatig niet geloofd. Dit leidt tot frustratie, angst of zelfs depressieve gevoelens.
Het is belangrijk om bij PCS te benadrukken:
- PCS is een lichamelijke aandoening.
- De pijn bij PCS is echt en heeft een duidelijke oorzaak.
- Psychische klachten ontstaan vaak door pijn en onzekerheid, niet andersom.
Bij SHE Health Clinics kijken we daarom biopsychosociaal: lichaam, brein en levensstijl spelen samen een rol.
Hoe wordt de diagnose Pelvic Congestion Syndroom gesteld?
Het duurt vaak lang voordat er een diagnose gesteld wordt. Er zijn patiënten die jaren met chronische buikklachten te maken hebben. De ziekte wordt in veel gevallen niet herkend door gynaecologen en maag-darm-leverartsen. Als er eenmaal gedacht wordt aan bekkenspataderen zal in de eerste plaats een echografie (duplex) gemaakt worden. Zo kan geconstateerd worden of het bloed normaal stroomt of dat het naar het bekken stroomt, hetgeen niet normaal is. Als dit zo is, wordt de diagnose vastgesteld door middel van een flebogram. Dat is een röntgenfoto van de aderen. Hierbij wordt contrastvloeistof via een catheterprik in de lies toegediend.
Diagnostiek bij SHE Health Clinics: vrouwgericht en integratief
Een correcte diagnose van PCS vraagt om maatwerk. Binnen SHE Health Clinics kan het multidisciplinaire onderzoek gericht zijn op:
- Transvaginale echo om verbrede bekkenaders te visualiseren;
- MRI of CT van het bekken met focus op congestie en varices;
- Doppler echografie om bloedstroom en reflux te beoordelen;
- Uitsluiten van andere oorzaken zoals endometriose, fibromen of inflammatoire darmziekten.
Het doel is niet alleen de pijn verklaren, maar ook begrijpen welke bekkenaders betrokken zijn en welke behandelopties daar het beste op aansluiten.
Waarom PCS vaak wordt gemist in de reguliere zorg
Bij veel vrouwen wordt chronische bekkenpijn eerst onderzocht op gynaecologische oorzaken, darmproblemen of blaasontstekingen. PCS komt minder vaak in de standaarddiagnoses voor, waardoor:
- Echo’s of MRI’s niet gericht zijn op bekkenvaten;
- Pijnklachten worden geweten aan stress of menstruatie;
- Verwijzing naar een vaatchirurg of interventieradioloog uitblijft.
Dit is een belangrijke lacune in de traditionele zorgketen. Diagnostiek moet daarom – zoals bij SHE Health Clinics – multidisciplinair zijn: gynaecologie + interventieradiologie + soms cardiologie/angiologie.
Behandeling Pelvic Congestion Syndroom
Als er tijdens de flebografie spataderen in het bekken zichtbaar zijn, kan de behandeling direct plaatsvinden. Deze behandeling wordt een embolisatie genoemd. Bij een embolisatie wordt door middel van het inbrengen van coils (metalen veertjes met draadjes eraan) het stollen van het bloed in de uitgezette spataderen uitgelokt. De behandeling vindt plaats onder plaatselijke verdoving.
In sommige gevallen is één behandeling niet voldoende en is er nog een of zijn er zelfs meerdere behandelingen nodig. Dit hangt af van de hoeveelheid spataderen. De patiënt moet na de behandeling enkele dagen rustig aan doen: geen zware dingen tilllen, niet te veel traplopen en niet sporten. Na een week mag er weer voorzichtig gesport worden. Zo’n twee à drie weken kunnen patiënten na de ingreep last houden van pijnklachten.
Behandeling: van leefstijl tot minimaal invasieve interventie
De behandeling van PCS kan bestaan uit meerdere lagen. Voor vrouwen werkt een combinatie vaak het beste:
1. Symptomatische verlichting
- Pijnstillers indien nodig (tijdelijk en verantwoord);
- Bekkenfysiotherapie (sterke wetenschappelijke basis bij chronische bekkenpijn);
- Houding- en krachttraining om druk op het bekken te verminderen.
2. Hormonaal gericht
Bij vrouwen met sterke cyclische klachten kunnen hormonaal gereguleerde therapieën tijdelijk verlichting geven. Dit is maatwerk: nooit one-size-fits-all.
3. Interventieradiologie (vaak de beste langetermijnoplossing)
Embolisatie van bekkenaders is een minimaal invasieve behandeling waarbij verwijdde aders worden afgesloten zodat de bloedstroom normaliseert.
Veel vrouwen ervaren aanzienlijke en blijvende vermindering van pijn binnen maanden.
Lifestyle en vrouwenzorg: meer dan alleen de klacht
Bij chronische pijn is het zenuwstelsel vaak overactief. Dit heet sensitisatie. Daarom zijn ontspanning, ademhaling en stressreductie geen “wellness”, maar neurobiologisch relevant. Slaap, hormonale balans, trauma’s, bevallingservaringen en seksuele pijn mogen veilig besproken worden; dit hoort bij onze vrouwvriendelijke multidisciplinaire medische aanpak.
Lees ook: Mindfulness werkt veel beter tegen pijn dan gedacht, blijkt uit hersenscans.
Prognose Pelvic Congestion Syndroom
Niet bij iedereen die behandeld wordt, nemen de klachten helemaal af. In sommige gevallen nemen ze zelfs toe. Sommige patiënten ervaren wel een duidelijke verbetering, maar krijgen na jaren weer klachten omdat er nieuwe spataderen in de buik ontstaan. Dit heeft veelal ook te maken met overgewicht (obesitas), leefstijl, voeding en lichamelijke belasting (te zwaar tillen bijvoorbeeld).
Lees ook: Zwanger? Dít zijn dé tips tegen spataderen in benen en schaamlippen.
Wanneer medische hulp inschakelen?
Wacht niet langer met professionele medische hulp als je:
- Pijn in het bekken hebt die langer dan 3 maanden aanhoudt;
- Klachten erger worden bij staan, menstruatie of na seks;
- Druk of zwaarte voelt in onderbuik of vagina;
- Eerdere diagnoses hebt, maar niets helpt;
- Spataderen ziet rond schaamstreek, billen of binnenkant bovenbeen.
Chronische bekkenpijn hoort níet bij het leven als vrouw! Tijdige diagnose en gerichte multidisciplinaire behandeling kunnen jouw kwaliteit van leven sterk verbeteren. SHE Health helpt jou daar graag bij.
Meer informatie of afspraak maken?
Wil je meer informatie of een afspraak maken met een gespecialiseerde vrouwelijke medisch specialist bij SHE Health Clinics? Neem dan contact met ons op via 085-2019275 of via ons contactformulier.
Meer lezen over buikpijn, darmklachten en darmgezondheid?
- SHE Health Clinics overzicht medisch zorgaanbod.
- SHE Health Clinics infopagina chronische buikpijn.
- SHE Health Clinics infopagina buikpijnklachten.
- SHE Health Clinics infopagina leefstijl poli.
- Gezonde eters zijn cognitief jonger!
- Wat is het bekkenpijnsyndroom?
- Lezersvraag: “Als vrouw van 39 heb ik regelmatig last van pijn bij vrijen, doch ik ben nog niet in de overgang en heb geen soa. Wat kan de oorzaak zijn?”.
- Medicinale kracht van voeding lijkt op werking van geneesmiddelen.
- Wat veroorzaakt de ergste pijnen die je kan hebben?
- Iedereen kan de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa krijgen!
- Bloed bij je ontlasting? Neem je klachten serieus!
- Wat kun je eten om je darmen gezond te houden?
- “Na 6 jaar pijn wist ik eindelijk wat er mis was”: Het verhaal van Ellen (25) en haar strijd met endometriose.
- Regelmatig last van buikpijn en diarree? Aan déze symptomen herken je de ziekte van Crohn.
- Welke slaaphouding is het beste voor je darmen?
- Pijn linksonder in je buik? Déze symptomen kunnen wijzen op diverticulitis.
- 8 bewezen manieren om je darmflora te versterken.
- Chronische darmaandoening colitis ulcerosa komt steeds vaker voor.
- Wat zijn de 14 gezondste voordelen van stoppen met alcohol drinken?
- Ierse neurowetenschapper: “Wandelen is de grootste probleemoplosser die er bestaat!”.
- Van ontstekingen tot een chronische aandoening: wat is het verband tussen psoriasis en je darmen?
- Aan welke symptomen kun je endometriose herkennen?
- Vezelrijk dieet kan kans op dementie verkleinen.
- Last van stress, een trauma of depressie? Dít is het effect op je darmen!
- 12 praktische tips tegen menstruatiepijn.
- Hoe herken je een buitenbaarmoederlijke zwangerschap?
- Dít zijn de (kanker)symptomen die vrouwen veelal niet herkennen.
- Een opgeblazen gevoel, buikpijn en nog 3 symptomen die kunnen wijzen op een eierstokcyste.
- Dit zijn dé 5 meest voorkomende kankersoorten bij vrouwen.
- Hoeveel glazen water moet je per dag drinken? Bereken het met deze formule.
- Dít zijn de 14 beste superfoods voor je darmen.
- Wanneer wordt probiotica aangeraden?
Bronnen: Nij Smellinghe, Maastricht UMC+, Gezondheidsnet, SHE Health Clinics
